NA MARSU DETEKTOVANA DO SADA NEVIĐENA JEDINJENJA Rover „Kjuriositi“ otkrio nove organske strukture
VAŠINGTON: Naučnici američke svemirske agencije NASA saopštili su da je rover „Kjuriositi“ otkrio do sada najraznovrsniji skup organskih molekula na Marsu, uključujući i jedinjenja koja nikada ranije nisu zabeležena na toj planeti.
U uzorku stene, prikupljenom još 2020. godine u oblasti Šarpa, planine visoke oko 5,5 kilometara u centru marsovskog kratera Gejl, identifikovan je 21 organski molekul, od kojih je sedam prvi put detektovano na Marsu, navodi se u radu objavljenom u časopisu "Nature Communications".
Istraživači ističu da nije moguće sa sigurnošću utvrditi da li su molekuli nastali biološkim ili geološkim procesima, ali naglašavaju da otkriće dodatno potvrđuje da je drevni Mars imao hemijske uslove pogodne za razvoj života.
Među novootkrivenim jedinjenjima nalaze se i azotni heterocikli, strukture koje se smatraju potencijalnim pretečama molekula poput DNK i RNK, kao i benzotiofen, organsko jedinjenje koje je ranije registrovano u meteoritima.
Uzorak, nazvan „Meri Aning 3“, potiče iz regiona za koji se veruje da je nekada bio bogat vodom, sa jezerima i tokovima koji su postojali pre više milijardi godina, što je pogodovalo očuvanju organskih materija u stenama.
Analize su sprovedene direktno na Marsu pomoću mini-laboratorije SAM (Sample Analysis at Mars), ugrađene u rover, robotsko vozilo namenjeno za kretanje po površini drugih planeta.
Metodologija je uključivala bušenje stene, zatim zagrevanje uzorka u peći na visokoj temperaturi i korišćenje tehnike „mokre hemije“, prvi put primenjene na Marsu, uz upotrebu tetrametilamonijum-hidroksida (TMAH), rastvarača koji razlaže velike molekule radi identifikacije.
Da bi proverili reakcije TMAH-a sa materijalima iz drugog sveta, autori rada su takođe testirali tehniku na Zemlji sa delom meteorita Merčison, jednog od najproučavanijih meteorita svih vremena.
Star više od 4 milijarde godina, Merčison sadrži organske molekule koji su bili rasprostranjeni širom ranog Sunčevog sistema, a utvrđeno je da uzorak izložen TMAH-u razlaže mnogo veće molekule na neke od onih viđenih u „Meri Aning 3“, uključujući benzotiofen.
Taj rezultat potvrđuje da su molekuli sa Marsa pronađeni u „Meri Aning 3“ mogli nastati razgradnjom još složenijih jedinjenja relevantnih za život.