GODINU DANA POSLE OTVARANJA KARLOVAČKIH ARHIVA, SPC NAJAVLJUJE VELIKU IZLOŽBU: U fokusu jedan od najvažnijih mitropolita
Pre nešto više od godinu dana, Arhiv Srpske pravoslavne crkve otvorio je vrata istraživačima u zgradi Bogoslovije Svetog Arsenija u Sremskim Karlovcima.
Tome je prethodila odluka Svetog Arhijerejskog Sinoda da karlovačka arhivska građa crkvenog porekla ponovo bude pod okriljem i upravom SPC, nakon što je od 1949. do 2019. godine o njoj vodila računa Srpska akademija nauka i umetnosti.
Kako saznajemo od direktora Arhiva SPC dr Radovana Pilipovića, nedavno su uz podršku Ministarstva kulture Republike Srbije sređeni čitaonica i kancelarijske prostorije kojim Arhiv raspolaže u zgradi Karlovačke bogoslovije. Napominje da, otkako su prošle godine u martu karlovački crkveni fondovi ponovo dospeli u Arhiv SPC koji njime upravlja, nije se puno toga promenilo u radu sa korisnicima. Svi koji su zainteresovani za istoriju crkve dobijaju uz blagoslov Sinoda dozvolu da pristupe građi, ukoliko nije na dodatnoj obradi ili digitalizaciji.
– Pred upravom Arhiva SPC su izazovi obnove zgrade koja mu je dodeljena na Trgu Branka Radičevića 6, kod same česme „Četiri lava“. Za sada je u toku izrada dokumentacije o investiciono-tehničkom održavanju tog zdanja, a nešto od arhivističke opreme, kao što su police, vitrine i drugi mobilijar je već smešten u prostorije. Tempo razvoja arhivistike u Sremskim Karlovcima zavisiće i od podrške ostalih državnih, republičkih i pokrajinskih institucija – kaže Pilipović za „Dnevnik“.
Pred upravom Arhiva SPC su izazovi obnove zgrade koja mu je dodeljena na Trgu Branka Radičevića 6, kod same česme „Četiri lava“. Tempo razvoja arhivistike u Sremskim Karlovcima zavisiće i od podrške ostalih državnih, republičkih i pokrajinskih institucija (Radovan Pilipović)
Po njegovim rečima, arhivsko nasleđe SPC u Sremskim Karlovcima predstavlja prepoznatljiv pečat na arhivskoj mapi Srbije. Nisu samo u pitanju akta i dokumenti Karlovačke mitropolije koji dodatno izdižu Sremske Karlovce u porodici kulturnih gradova i središta, nego su to i papiri koji se odnose i na krajeve južno od Save i Dunava.
– Prošlogodišnja izložba „Dokumenta Srpskog Siona – pečati i potpisi srpskih patrijaraha i mitropolita u Sremskim Karlovcima (1690–1918)“, organizovana i otvorena uz podršku Svetog Sinoda, pokazala je na pravi način vrednost, značaj i lepotu pisanoga dokumenta srpskog crkvenog porekla i eklisijalnog kancelarijskog poslovanja – ističe Pilipović. – Fondovi crkvenog arhiva u Sremskim Karlovcima prošireni su dokumentacijom Patrijaršijskog upravnog odbora koji je od 1936. do 1941. godine zasedao u Sremskim Karlovcima, kao i zbirkom dosijea sveštenika i monaha koji su rukopoloženi posle 1941. godine. Ta građa je sređena analitički. Na jesen je u planu izložba arhivskih dokumenata „Mitropolit Stefan Stratimirović kao crkveni i nacionalni vođ (1790–1836)“, u okviru koje će biti prikazana dokumenta iz njegovog arhipastirskog rada, život crkve i naroda.
Dodaje da se revizijom starih mitropolijsko-patrijaršijskih fondova nametnula tema „Hronika malih ljudi i svakodnevni život u Karlovačkoj mitropoliji 1690–1790“, pa se može očekivati da se javnosti uskoro predoče svetli primeri pobožnosti i zanimljive povesti ljudi koji su otkopali skriveno blago u Irigu 1757. godine, ali i kako se crkva borila protiv sujeverja sredinom 18. veka.
