NEVEROVATNO OTKRIĆE: Niz snažnih i razornih zemljotresa pomerio granice Japana
Istraživači Univerziteta u Čikagu otkrili su do sada nepoznat seizmički efekat u kojem su reflektovani talasi sa granice između Zemljinog omotača i spoljašnjeg jezgra doprineli da se delovi Japana pomere ka istoku za pet-šest milimetara.
Najmanje jedan reflektovani seizmički talas prešao je oko 2.900 kilometara tokom zemljotresa jačine devet stepeni Rihterove skale koji je 2011. pogodio Japan, a prema analizama GPS podataka, imao je ključnu ulogu u dodatnim seizmičkim procesima, prenosi Science Alert.
Ovaj događaj predstavlja prvi dokumentovan slučaj da reflektovani seizmički talas sa granice jezgra i omotača izazove dodatno klizanje raseda.
Tokom analize podataka, naučnici su uočili neobično jasan ScS signal u GNSS mreži GEONET, koji predstavlja talas reflektovan od granice jezgra i omotača.
Iako GNSS sistemi mere pomeranje tla, a ne direktne seizmičke talase, signal je bio toliko snažan da je registrovan čak i u Kini.
Dalja istraživanja pokazala su da se pojedine GPS stanice nisu vratile u prvobitni položaj nakon talasa, već su zabeležile trajno minimalno pomeranje, što je isključilo mogućnost da je u pitanju greška u obradi podataka ili da je reč o drugim poznatim geološkim procesima.
Modeli koje su razvili istraživači ukazuju na to da je povratni seizmički talas mogao da posluži kao okidač za blago klizanje duž već napregnutih granica tektonskih ploča, što je rezultiralo milimetarskim pomeranjem na površini.
Zemljotres jačine devet stepeni Rihtera pogodio je 11. marta 2011. godine severoistočnu obalu japanskog ostrva Honšu, pri čemu je potres trajao oko šest minuta i smatra se najjačim u istoriji zemlje.
Do zemljotresa je došlo usled podvlačenja Pacifičke ploče ispod Ohotske ploče, što je izazvalo pucanje rasedne zone dužine oko 300 kilometara i pomeranje tla.
Potres je izazvao razoran cunami sa talasima visine do 40 metara, koji su prodirali i do 10 kilometara u unutrašnjost i potpuno uništili pojedina priobalna područja.
Došlo je i do nuklearne nesreće u Fukušimi, nakon što su poplavljeni sistemi za hlađenje reaktora, što je izazvalo havariju i evakuaciju stanovništva.
Prema zvaničnim procenama, poginulo je ili nestalo oko 20.000 ljudi, dok je materijalna šteta procenjena na više od 150 milijardi dolara.
