„TAMO DALEKO“ ODJEKNULO U NEMAČKOJ Mladi iz Ravnog Sela posetili Langenhagen, Hanover i Osnabrik s plemenitim ciljem
Učenici Osnovne škole „Branko Radičević“ iz Ravnog Sela u pratnji nastavnica Nade Dangubić i Zagorke Kričković, i članovi tamošnjeg KUD „Šove“, pod umetničkim rukovodstvom Dijane Zimonje, učestvovalo je u prvoj polovini juna u ovogodišnjoj, 28. omladinskoj razmeni između Srbije i Nemačke, koju organizuje Udruženje „Pomoć mladom životu“ iz Langenhagena.
Oni su u okviru tog tradicionalnog programa proveli pet dana u Langenhagenu u Donjoj Saksoniji, jednoj od 16 nemačkih republika, posetivši i gradove Hanover i Osnabrik.
Kako pravila razmene nalažu, mladi gosti iz Srbije bili su smešteni u domovima žitelja Langenhagena, što pruža mogućnost za neposredno upoznavanje sa svakodnevnim životom, kulturom i običajima nemačkog naroda. Po rečima istoričara dr Željka Dragića koji je još kao srednjoškolac pre 28 godina osnovao Udruženje „Pomoć mladom životu“ i pokrenuo susrete mladih iz Srbije, Republike Srpske i Nemačke, cilj razmene jeste izgradnje prijateljstva, međusobnog razumevanja i jačanja evropskih vrednosti.
Prijem u Donjosaksonskom parlamentu i razgovor sa potpredsednicom parlamenta Sabinom Tipelt bila je posebna čast za mlade iz Ravnog Sela. Tokom susreta sa Tipeltovom učenici su imali priliku da saznaju više o političkom sistemu Savezne Republike Nemačke, ulozi parlamenta, razvoju demokratije nakon Drugog svetskog rata i značaju očuvanja demokratskih vrednosti među mladim generacijama.
Ništa manje značajan i zanimljiv bio je i prijem u Novoj gradskoj kući u Hanoveru, u kojoj je domaćin, zamenik gradonačelnika Tomas Klaprot, blizu sat vremena pričao o svom gradu i odgovarao na brojna pitanja mladih iz Srbije. Koliko je pažnje gostima iz naše zemlje posvećeno, najbolje govori podatak da se ispred gradske kuće prilikom njihove posete na jarbolu vijorila i zastava Republike Srbije.
Da se ne zaborave žrtve Gestapoa
Mladi iz Ravnog Sela bili su u prilici da pogledaju muzejsku postavku u okviru Memorijalnog centra, otvorenu u nekadašnjoj zgradi rudnika Augustašaht u Hasbergen-Orbeku, u osnabričkom okrugu, i od kustosa čuju kojim se sve metodama nacistički režim služio da muči zatvorenike, učini ih poslušnim i prisili na rad. Zgrada tog rudnika tokom nacističke ere korišćena je kao logor za ratne zarobljenike, a 1943. godine je pretvorena u logor za prisilne radnike iz Istočne Evrope. Između januara 1944. i aprila 1945. godine, pod rukovodstvom osnabričkog Gestapoa, tamo je osnovan radno-obrazovni logor Orbek. Većina zatvorenika bili su prisilni radnici iz 17 različitih zemalja koji su pokušali da pobegnu. Gestapo je u logor zatvarao i ljude čiji je roditelj Jevrejin i političke protivnike. Pod uslovima sličnim onima u koncentracionim logorima, zatvorenici su obavljali prisilni rad u obližnjoj fabrici Klekner i bili su raspoređeni da čiste ruševine i neeksplodirane municije nakon savezničkih bombardovanja. Mnogi od njih nisu preživeli.
Susret sa članovima srpske zajednice u glavnom gradu Donje Saksonije, Hanoveru, pod okriljem hrama Svetog Save, koja zajedno sa sestrinskom grčkom pravoslavnom crkvom na istom prostoru svedoči o zajedništvu i saradnji dvaju naroda i crkava, bio je sasvim drugačije prirode. Odisao je toplinom koja se oseti uvek kada se čovek nađe među svojim sunarodnicima.
U parohijskom domu, u kom ih je dočekao, pozdravio i ugostio sveštenik Aleksandar Perković, folkloraši su izveli deo pripremljenog programa za gostovanje po Nemačkoj.
Posebno mesto u programu imala je poseta Osnabriku, gradu u kom se tokom Drugog svetskog rata nalazio logor za ratne zarobljenike Oflag VI C. U njemu je bilo zatočeno oko 6.500 oficira Kraljevske vojske Jugoslavije, među kojima 5.500 Srba, 649 oficira jevrejske veroispovesti, kao i pripadnika drugih naroda i vera koji su služili Kraljevini Jugoslaviji – Slovenaca, Čeha, Slovaka i drugih.
– Svake godine dovodim mlade ljude na ovo mesto jer smatram da je naša obaveza da ne zaboravimo one kojima je oduzeta sloboda. Ovi oficiri su bili daleko od svojih porodica, njihova zemlja je bila okupirana i razorena, a oni su godine proveli iza bodljikave žice. Sećanje na njih nije samo pitanje istorije, već i pitanje ljudskog dostojanstva. Kada mladi ljudi razumeju prošlost, lakše grade mirniju i bolju budućnost – kaže dr Željko Dragić, koji se godinama bavi istorijom logora Oflag VI C.
On je dodao da Srbija mora još snažnije da podržava projekte koji se bave očuvanjem istorijskog pamćenja i negovanjem veza sa potomcima stradalnika širom sveta.
– Poseta Donjoj Saksoniji pokazala je da su mladi iz Srbije istinski ambasadori svoje zemlje. Svojim ponašanjem, kulturom, talentom i dostojanstvenim nastupima ostavili su snažan utisak na sve domaćine i bili primljeni na najvišem nivou. Istovremeno, ovaj susret potvrdio je koliko je važno čuvati uspomenu na prošlost, negovati kulturu sećanja i graditi mostove razumevanja među narodima. Upravo kroz ovakve programe mladi uče da poštuju svoje korene, ali i da otvoreno gledaju ka budućnosti, gradeći prijateljstva i saradnju koja prevazilazi granice i generacije – dodaje Dragić.
Ove godine mladi iz Srbije prisustvovali su posebnom trenutku u Osnabriku koji je potvrda čuvanja istorijskog pamćenja – otkrivanju spomen-table koja govori o stradanju i sudbini jugoslovenskih oficira koji su sahranjeni na tom groblju.
Postavljanje info-table rezultat je projekta u kom su učestvovali učenici Integrisane škole Osnabrik (IGS Osnabrück), brojni volonteri i partneri, a Nemica Kristina Zajbel je svojim velikim angažovanjem i posvećenim radom dala naročit doprinos da se ploča postavi i otkrije. Spomen-ploču je otkrila gradonačelnica Osnabrika Katarina Poter. Tom činu doprinos su dale najmlađe učesnice ovogodišnje razmene, učenice drugog i trećeg razreda Marija, Sofija, Neda, Dunja, Greta i Tijana izvodeći pesmu „Tamo daleko“ pod rukovodstvom Zagorke Kričković.
Događaju je prisustvovalo više od stotinu ljudi, među njima i Radmila Nikolić, Branka Životić i Milena Jazavac Guthof – potomci nekadašnjih jugoslovenskih ratnih zarobljenika i posleratnih iseljenika koji su nakon Drugog svetskog rata ostali da žive u Nemačkoj, ali i dvojica potomaka zatvorenika Arse Čurovića – Milun Čurović iz Novog Sada i Arso Čurović iz Podgorice.
Još jedan potomak stradalog jugoslovenskog oficira prvi put posetio je groblje na kom mu predak počiva. Reč je o trinaestogodišnjem Đorđu Ničoti iz Beograda, koji nosi ime pradede zatočenog u tom logoru i stradalog prilikom savezničkog bombardovanja. Njemu je pripala čast da učestvuje u polaganju venca na spomen-obeležje jugoslovenskim kraljevskim oficirima na groblju Eversburg u Osnabriku, gde počiva 116 jugoslovenskih oficira koji su poginuli tokom savezničkog bombardovanja logora Oflag VI-C 6. decembra 1944. godine.
U završnici boravka u Nemačkoj članovi KUD „Šove“ i dramske družine OŠ „Branko Radičević“ nastupili su zajedno sa članovima novoosnovanog Srpskog folklornog kluba Hanover u jednoj od langenhagenskih evangelističkih crkava. Nemačkoj i srpskoj publici folkloraši iz Ravnog Sela predstavili su se igrama iz Leskovca i Šumadije, te dvema pesmama, dok su osnovci pak odigrali komad „Put oko sveta“ pod rukovodstvom Nade Dangubić.
Mladi iz tog bačkog sela drugu godinu zaredom učestvuju u razmeni, ali su ovog puta priliku da posete Donju Saksoniju dobila druga deca.
Zorica Milosavljević