Skida se mahovina s gradskog kulturnog blaga! SLEDE RADOVI NA USPENSKOM GROBLJU Obnova spomenika Jakovu Ignjatoviću, Jovanu Hadžiću, braći Životić i ruskim zarobljenicima
Obnova četiri nadgrobna spomenika na Uspenskom groblju koštaće gotovo šest miliona dinara (5.932.440) s PDV-om i trajaće 60 radnih dana.
Konzervatorko-restauratorski radovi predviđeni su na spomenicima piscu Jakovu Ignjatoviću (1824–1889), Jovanu Hadžiću (1799–1869), koji je pisao pod pseudonimom Miloš Svetić, ruskim ratnim zarobljenicima i glumcima Dušanu (1892–1964) i Velimiru (1924–2011) Životiću. Restauracija je poverena sremskomitrovačkom preduzeću „Granit-liješće”, s kojim je Zavod za zaštitu spomenika kulture nedavno zaključio ugovor.
Kako je u dokumentaciji objavljenoj na Portalu javnih nabavki objašnjeno, spomenici su usled atmosferskih uticaja i zagađenja vazduha potamneli, primetne su naslage lišajeva i mahovine, kao i sitna mehanička oštećenja i krunjenje kamena, dok je mermerna ploča na obeležju ruskim ratnim zarobljenicima uništena. Predviđeno je uklanjanje naslaga nečistoće, lišajeva i mahovine, kao i konsolidacija kamena i ponovno bojenje slova. Površina spomenika biće premazana adekvatnom zaštitom.
Na spomeniku su vidljivi tragovi nečistoće i tamne fleke. Portret Jovana Hadžića je znatno potamneo. Ograda od kovanog gvožđa je delimično korodirala, a opseg ispod ograde obuhvaćen je naslagama nečistoće, lišajevima i mahovinom. Boja slova na spomeniku je potpuno izbledela, navode iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture.
Mesto počinka najviđenijih vojvođanskih Srba
Uspensko groblje nastalo je 1860. godine i kao prostorna kulturno-istorijska celina utvrđeno je za nepokretno kulturno dobro od velikog značaja. Posmrtni ostaci mnogih znanih, ali i neznanih Srba i Rusa preneti su 1921. godine sa Jovanovskog groblja na Uspensko, a iste godine, od materijala sa Svetojovanovske crkve, koja je tada porušena, podignuta je kapela na Uspenskom groblju.
Na oko četiri hektara sahranjeni su neki od najviđenijih vojvođanskih Srba. Na kraju glavne aleje nalaze se i najraniji grobovi ruskih pravoslavaca – Novosađana. Na delu prostora nazvanom Ruska parcela sahranjeni su emigranti – carski oficiri, naučnici, umetnici i njihove porodice.
Uspensko groblje bilo je otvoreno do 1974. godine, a sahranjivanje je ponovo počelo 1991, doduše, samo u postojeća porodična grobna mesta. To znači da tu mogu biti sahranjeni samo srodnici pokojnika koji već počivaju na tom groblju: bračni drugovi, srodnici po krvi u prvoj liniji zaključno sa četvrtim stepenom srodstva i njihovi bračni partneri.
Na kružnom prstenu ispod krsta na spomeniku ruskim ratnim zarobljenicima vidljivi su oštećenje i krunjenje veštačkog kamena, a skoro cela površina prekrivena je lišajevima i slojevima nečistoće. Mermerna ploča sa druge strane postamenta je potpuno uništena, dok je površinski materijal na postamentu spomenika ispucao i dotrajao.
Kada je o spomeniku glumcima Velimiru i Dušanu Životiću reč, iz Zavoda kažu da su vidljive pukotine na betonskom okviru, odnosno šetnoj stazi. Crna mermerna ploča je prekrivena naslagama i nekontrolisanim rastinjem po spomeniku. Ploča je dotrajala i planirano je da bude zamenjena, po uzoru na staru.
Na Uspenskom groblju sahranjene su neke od značajnih ličnosti, kao što su: Stevan Branovački (1804–1880), Jovan Grčić (1855–1941), Vasa Eškičević (1867–1933), Svetozar Miletić (1826–1901), Đorđe Natošević (1821-1887), dr Milorad Pavlović (1919–1972), Živorad Petrović (1891–1927), dr Milan Petrović (1879–1952), Mihail Polit Desančić (1833–1920), Josif Runjanin (1821–1871), Vasa Stajić (1878–1947), Jaša Tomić (1856–1922), Kosta Trifković (1843–1875), porodica Batut, porodica Vilovac...
J. Vukašinović
