JEZIKOMANIJA: 21 godina, a 22 godine
Upotreba padeža posle brojeva jedna je od onih jezičkih tema koje deluju jednostavno sve dok ne treba napisati: dva čoveka, pet ljudi, 22 godine ili 25 godina.
Tada i iskusni novinari ponekad zastanu. Osnovno pravilo, ipak, nije teško. Uz broj JEDAN imenica stoji U JEDNINI: jedan čovek, jedna žena, jedna godina. Uz brojeve DVA, TRI i ČETIRI upotrebljava se oblik koji je JEDNAK GENITIVU JEDNINE: dva čoveka, tri dana, četiri godine.
Od broja PET pa naviše sledi GENITIV MNOŽINE: pet ljudi, šest dana, deset godina, sto gledalaca.
Zabuna najčešće nastaje kod složenih brojeva. Tu se gleda njihov završetak. Zato kažemo: 21 godina, 22 godine, 23 godine, 24 godine, ali 25 godina. Isto važi i za veće brojeve: 31 godina, 42 godine, 57 godina.
Naravno, postoji i važan izuzetak: brojevi 11, 12, 13 i 14 uvek traže genitiv množine: 11 godina, 12 meseci, 13 dana, 14 učenika.
Isto pravilo važi za sve brojeve koji se završavaju na 11, 12, 13 i 14: 111 godina, 212 meseci, 313 dana. Zato nije dovoljno pogledati samo poslednju cifru. Broj 21 ponaša se kao jedan, ali 11 ne; 22 kao dva, ali 12 ne.
Upravo zbog toga brojevi ostaju večita novinarska i lektorska zamka. Pravilo je kratko: jedan – jednina, dva do četiri – oblik kao genitiv jednine, pet i više – genitiv množine, uz obaveznu pažnju na brojeve od 11 do 14.
N. Mirković
