LUTKE, PUZLE, AUTIĆE, KLACKALICE PRAVI ČAK 140 SRPSKIH FIRMI: Domaća industrija igračaka sve jača, ovde se najviše prodaju
Kada su u pitanju naši naslednici, gotovo da nema granice u želji da im detinjstvo učinimo što lepšim. Pod lepim mnogi podrazumevaju kupovinu, a igračke su prve na listi.
Međutim, ovo je oblast u kojoj se ne trči toliko za brendom, koliko za didaktičkom i ekološkom vrednošću, pošto roditelji postaju svesni važnosti ispitaivanja porekla materijala s kojima se dete igra, kao i korisnosti igračke u razvoju njihovog deteta.
Ne čudi zato što u Srbiji postoji daleko raznovrsnija scena proizvodnje i prodaje igračaka nego što se na prvi pogled čini. Iako nemamo velike fabrike plastičnih igračaka kakve postoje u Španiji, Nemačkoj ili Kini, domaće tržište obuhvata širok spektar proizvođača – od registrovanih kompanija i zanatskih radionica do pojedinaca koji svoje proizvode plasiraju isključivo preko društvenih mreža.
Prema podacima iz industrijskih baza i poslovnih registara, u Srbiji je registrovano više od 140 preduzeća koja se bave proizvodnjom ili distribucijom igara i igračaka, u različitim kategorijama. Među njima su i firme koje proizvode ili obrađuju drvo za potrebe igračaka, kojih ima više od deset, kao i dobavljači mekih igračaka, lutaka i različitih tipova edukativnih proizvoda. U tom sektoru pominju se kompanije kao što su Pertini Toys iz Beograda, Euro Slot kao proizvođač i dobavljač igara i igračaka, kao i Ekoto, koja se u poslovnim bazama navodi u okviru ove delatnosti.
Posebno mesto zauzimaju manji domaći proizvođači koji se oslanjaju na drvo i ekološke materijale. Brendovi poput Pika Pau i Ecolino proizvode drvene eko-igračke, slagalice, kocke i edukativne setove, najčešće u malim serijama i uz značajan udeo ručnog rada. Slično tome, manje radionice koje posluju pod nazivima poput Lignum Toys ili Wooden Toys Serbia izrađuju drvene slagalice nalik lego kockama, autiće, kućice za lutke i druge predmete, često po porudžbini.
U Agenciji za privredne registre mogu se pronaći brojni preduzetnici i zanatski proizvođači koji se bave izradom ručnih drvenih igračaka, piramida za razvoj motorike, edukativnih slagalica i sličnih proizvoda. Oni uglavnom nemaju razvijen brend u klasičnom smislu, već prodaju preko Instagrama, Fejsbuka, Etsy platforme ili kroz male lokalne radnje. Takvi proizvođači deluju širom Srbije – u Vojvodini, ali i u Nišu, Čačku, Beogradu, Obrenovcu, Loznici, Smederevu i drugim gradovima i mestima.
Iako nemamo masovnu proizvodnju, to ne znači da nismo njihov deo: u Srbiji se proizvode plastični delovi i komponente za igračke, kućišta, kao i delovi za dečja kolica, sedišta i opremu za igrališta. Postoje i kompanije koje su specijalizovane za dečja igrališta i spoljnu opremu – od drvenih mobilijara do metalnih i plastičnih konstrukcija za javne parkove. Među njima su Luda Forest, koja proizvodi drvenu opremu i mobilijar za igrališta, PlayLand Srbija, Park & Play i Mali Čarobnjak. Ove firme rade sertifikovane konstrukcije koje ispunjavaju evropske EN standarde.
Paralelno sa registrovanom proizvodnjom, društvene mreže poslednjih godina postale su glavni kanal prodaje velikog broja igračaka koje nastaju u kućnim radionicama. Na Instagramu i Fejsbuku često se nude ručno rađeni, unukatni proizvodi koji se jasno razlikuju od industrijske proizvodnje. To nisu fabrički setovi, već igračke nastale kao hobi ili u okviru malih privatnih radionica.
Mnogi internet-prodavci rade „ispod radara”
Mnogi internet-prodavci rade „ispod radara” – preko ličnih profila, uz dogovor u privatnim porukama, bez fiskalnih računa i jasno definisanog proizvođača. To olakšava neprijavljenu prodaju, ali istovremeno ostavlja kupce bez pravne zaštite u slučaju kvara ili povrede.
Razlog zbog kojeg deo proizvođača ulazi u sivu zonu leži u strogim propisima koji se odnose na bezbednost igračaka. Igračke za decu moraju da ispunjavaju zahteve u pogledu netoksičnosti materijala, otpornosti na lomljenje, gutanje sitnih delova. Ta pravila se ne primenjuju automatski na individualnu, kućnu proizvodnju koja se reklamira preko društvenih mreža. Kada se igračke prodaju bez jasnih podataka o materijalima, bez oznaka i bez ispitivanja bezbednosti, reč je o poslovanju koje ne ispunjava propisane standarde. Osim toga, zbog nedostatka kontrole, moguće je da dobijete igračku s Temua, po ceni ručno rađene eko-igračke.
Jedan od najčešćih primera su ručno heklane igračke, takozvani amigurumi – mekani modeli životinja, likova i figura od pamučnog ili akrilnog konca, punjeni sintetičkim materijalom. One se reklamiraju kao jedinstveni pokloni ili kolekcionarski, a ne industrijski predmeti. Često se nude i personalizovane verzije, rađene po želji kupca. U istoj kategoriji pojavljuju se i različiti dekorativni predmeti – figure, privesci ili kućni ukrasi sa motivima životinja – koji se prodaju kao igračke. Dosta internet-proizvođača radi i sa drvetom, praveći personalizovane igračke: puzle i kockice s porodičnim slikama, lutke koje liče na dete kojem će biti poklonjene.
Zabranjeno je preuzimanje teksta ili dela teksta bez navođenja autora i naše medijske kuće, u vidu živog linka koji vodi ka originalnom sadržaju. Svako kršenje ovog pravila tretiraće se kao povreda autorskih prava.