PRIČA O SLICI KOJA JE NESTALA NA POLA VEKA Letopis „Majske skupštine 1848” premijerno na RTS-u
Inicijalna ideja da se formira video-dokumentacija o postupku konzervacije i restauracije slike Pavla Simića „Srpska narodna skupština u Sremskim Karlovcima 1. maja 1848. godine“ u okviru projekta Galerije Matice srpske „ReKonzervacija”, razvila se u dokumentarno-igrani film Letopis „Majske skupštine 1848“, scenariste i reditelja Miroslava Stajića.
Nepoznati detalji, otkriveni zahvaljujući savremenim naučnim pristupima u konzervaciji i restauraciji, kao i upotrebom novih tehnologija, podstakli su stručni tim Galerije Matice srpske da nastavi istraživanje o uzbudljivom „životnom putu” čuvenog ulja na platnu i pokuša da otkrije istoriografske činjenice o Simićevoj patriotskoj ikoni, koje do sada nisu bile poznate.
Tako se, u saradnji sa kustosima Mađarskog nacionalnog muzeja u Budimpešti i uvidom u njihovu arhivsku dokumentaciju, saznalo da je ovoj instituciji u drugoj polovini 1890. godine izvesni H. Bauer, trgovac umetninama iz Beča, ponudio na prodaju sliku „Majska skupština“ i istoimenu litografiju iz 1863. godine.
Potom će ova slika biti i izložena na velikoj Milenijumskoj izložbi, održanoj u mađarskoj prestonici 1896, nakon koje će, skrivena u depou najvećeg muzeja u Mađarskoj, provesti više od pola veka. Ta priča o putu slike od fruškogorskog manastira Kuveždin, gde je nastala oko 1850. godine, preko Beča i Budimpešte do Novog Sada i nove stalne postavke Galerije Matice srpske, filmskim jezikom uobličena je u Letopis „Majske skupštine 1848”.
Pored direktora fotografije Aleksandra Zeca, u realizaciji su učestvovali i dramski umetnici Jugoslav Krajnov i Ljubiša Milišić, kao i dr Isidora Popović, a originalnu muziku komponovao je Fedor Vrtačnik. Igrano-dokumentarni film Letopis „Majske skupštine 1848” snimljen je u produkciji GMS i Mista Production, uz podršku Pokrajinskog sekretarijata za kulturu, informisanje i odnose s verskim zajednicama.
E. N. L.
