(FOTO) APOTEKA KOD „ZLATNOG ORLA“ Zdanje koje pamti lekove, ratove i učenog hroničara Srema

Iako na prvi pogled skromna, ova kuća pripada redu najznačajnijih građanskih zdanja starog Petrovaradina - i po svojoj nameni i po čoveku koji je u njoj živeo i stvarao.

Zgrada je podignuta u 18. veku, u vreme kada se Podgrađe razvijalo kao važno trgovačko i zanatsko naselje u senci tvrđave. 

Arhitektonski, objekat pripada baroknoj građanskoj gradnji: jednospratna kuća sa naglašenim horizontalnim vencima, simetrično raspoređenim prozorima i jednostavnim dekorativnim elementima. 

Posebnu pažnju privlači reljefni znak orla na fasadi - simbol koji je apoteci dao ime i služio kao vizuelni orijentir u vreme kada brojevi ulica nisu postojali.

Apoteka „Kod Zlatnog orla“ bila je jedna od najstarijih i najuglednijih u Petrovaradinu. Snabdevala je ne samo stanovništvo Podgrađa, već i vojsku na tvrđavi, što svedoči o njenom značaju u svakodnevnom životu graničnog grada Habzburške monarhije.

Orao kao znak poverenja

U doba kada većina stanovništva nije umela da čita, apoteke su se obeležavale simbolima. Orao je označavao snagu, zaštitu i pouzdanost – upravo ono što se od lekara i apotekara očekivalo.

Posebnu vrednost ovom zdanju daje činjenica da je u njemu živeo i radio Franc Šams (Franz Schams), jedan od najobrazovanijih i najznačajnijih hroničara Srema i Petrovaradina u 19. veku. Apotekar po struci, Šams je bio mnogo više od toga – naučnik, publicista i istoriograf koji je svoje slobodno vreme posvetio istraživanju prošlosti ovog kraja.

Upravo u ovom prostoru, između polica sa lekovima i apotekarskih sudova, Šams je prikupljao podatke, razgovarao sa savremenicima i pisao dela koja su i danas nezamenljiv izvor za proučavanje istorije Srema i Petrovaradina. Njegova „Istorija Srema“ predstavlja jedno od prvih sistematskih nastojanja da se prošlost ovog prostora sačuva od zaborava.

Franc Šams – apotekar koji je lečio i pamćenje

Pored farmacije, Šamsa je podjednako zanimala istorija, geografija i život običnih ljudi. Zahvaljujući njemu, danas znamo kako je izgledao svakodnevni život u Podgrađu u vreme Vojne granice.

Danas, zgrada apoteke kod „Zlatnog orla“ više ne služi svojoj izvornoj nameni, ali njena fasada i dalje stoji kao nemi svedok jednog vremena u kome su se znanje, zanat i javna služba prožimali. 

U podnožju Petrovaradinske tvrđave, dok pored nje prolaze pešaci i vozila, ona ostaje podsetnik da istorija nije uvek pisana u velikim palatama – ponekad je nastala u maloj apoteci, uz miris lekovitog bilja i tihi rad jednog upornog hroničara.

Projekat “Dvorci i velelepna zdanja Vojvodine – raskošni čuvari istorije“ realizuje Dnevnik Vojvodina press doo, a sufinansira Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama. Stavovi u podržanom projektu ne izražavaju nužno stavove organa koji je dodelio sredstva.