(VIDEO) OTKRIVENA NAJSTARIJA PEĆINSKA UMETNOST NA SVETU Otisak ruke star skoro 68.000 godina MENJA ISTORIJU ČOVEČANSTVA
Otisak ruke pronađen na indonežanskom ostrvu Muna, u blizini Sulavesija, predstavlja najstariju do sada poznatu pećinsku sliku na svetu, objavili su naučnici.
Slika je stara najmanje 67.800 godina, što je čini oko 1.100 godina starijom od dosadašnjeg rekorda – otiska ruke pronađenog u Španiji, navodi BBC News.
Otisak prikazuje crveni negativni obris šake, ali sa neobičnim detaljem: nakon prvobitnog nastanka, prsti su namerno preoblikovani, izduženi i suženi tako da podsećaju na kandžu, što ukazuje na rani razvoj simboličkog i apstraktnog mišljenja.
Novi pogled na poreklo ljudske kreativnosti
Ovo otkriće dodatno podržava tezu da je Homo sapiens stigao do područja nekadašnjeg kopna Sahul (današnja Australija i Nova Gvineja) najmanje 15.000 godina ranije nego što su neki naučnici tvrdili.
Tokom poslednje decenije, brojna arheološka otkrića na Sulavesiju dovela su u pitanje dugogodišnju ideju da su se umetnost i apstraktno mišljenje naglo razvili u Evropi tokom ledenog doba, odakle su se potom proširili svetom.
Pećinska umetnost se smatra ključnim pokazateljem trenutka kada su ljudi počeli da razmišljaju simbolički, koristeći maštu koja predstavlja osnovu jezika, religije i nauke. Rane slike i rezbarije pokazuju da ljudi nisu samo reagovali na svet, već su ga i predstavljali, tumačili i prenosili priče.
Kraj evropocentrične teorije
Profesor Adam Bram sa Univerziteta Grifit u Australiji, jedan od vodećih istraživača, izjavio je za BBC da ovo otkriće, objavljeno u časopisu Nature, snažno podržava stav da se „buđenje čovečanstva“ nije dogodilo isključivo u Evropi.
„Kada sam studirao devedesetih godina, učili su nas da se kreativna eksplozija kod ljudi dogodila u malom delu Evrope. Danas vidimo jasne dokaze modernog ljudskog ponašanja i narativne umetnosti u Indoneziji, što taj evropocentrični argument čini teško održivim“, rekao je Bram.
Pećina Liang Metanduno – najstarija umetnička galerija
Otisak je otkriven u krečnjačkoj pećini Liang Metanduno na ostrvu Muna. Napravljen je tehnikom prskanja pigmenta: drevni umetnik je prislonio ruku uz zid pećine, a zatim raspršio pigment oko nje, ostavljajući negativni obris.
Jedan deo otiska bio je prekriven tankim mineralnim naslagama, koje su omogućile pouzdano datiranje na minimalno 67.800 godina, što ga čini najstarijom sigurno datovanom pećinskom umetnošću na svetu.
Istraživači naglašavaju da je naknadna izmena oblika prstiju jasan dokaz svesne kreativne intervencije, nečega što je, kako ističu, „vrlo specifično za našu vrstu“.
Umetnost nije bila lokalni izuzetak
Do ovog otkrića, sva značajna pećinska umetnost na Sulavesiju poticala je iz regiona Maros Pangkep na jugozapadu ostrva. Činjenica da je najstariji otisak pronađen na drugoj strani arhipelaga, na posebnom ostrvu, ukazuje da pećinsko slikarstvo nije bilo lokalni eksperiment, već rasprostranjena i duboko ukorenjena kulturna praksa.
Terenska istraživanja otkrila su stotine novih nalazišta pećinske umetnosti, a neke pećine korišćene su više puta tokom desetina hiljada godina. U pećini Liang Metanduno postoje i mlađe slike, stare oko 20.000 godina, što pokazuje da je ovo mesto bilo umetničko središte najmanje 35.000 godina.
Posledice za razumevanje ljudskih migracija
Pošto se Sulavesi nalazi na severnoj morskoj ruti između kopnene Azije i drevnog Sahula, ovi nalazi imaju direktne posledice za razumevanje dolaska predaka australijskih Aboridžina.
Dugo je preovlađivalo mišljenje da je Homo sapiens stigao u Australiju pre oko 50.000 godina. Međutim, dokazi o ljudskom prisustvu i razvijenoj simboličkoj umetnosti na Sulavesiju pre gotovo 68.000 godina čine verovatnijim da su ljudi stigli u severnu Australiju već pre 65.000 godina.
