NAJSTARIJI DEO NOVOG SADA USKORO ĆE POTPUNO ZABLISTATI: Ekipa "DNEVNIKA" obišla radove i evo šta smo zatekli (FOTO, VIDEO)
Čim su se vremenske prilike stabilizovale uređenje prostorno kulturno-istorijske celine Almaški kraj se ponova zahuktalo.
Uveliko je u toku popločavanje Ulice Zemljane ćuprije na uglu sa Ulicom Milovana Glišića postavljena je sadna jama, a izvode se i radovi na zalivnom sistemu. Uskoro će u potpunosti biti završeno popločavanje Platoa četiri krajcare, koji se nalazi između ulica Koste Hadži Mlađeg i Save Vukovića, a koji je poneo naziv istoimenog bara koji se nalazio upravo na tom mestu. Nakon složenih radova na unapređenju podzemne infrastrukture, u toku je asfaltiranje Almaškog platoa, ispred Kulturne stanice „Svilara”, koja je među prvima otvorena i tokom osam godina rada postala centar i kulturnih i društvenih zbivanja, a potom će uslediti i popločavanje tog prostora. U okviru projekta rekonstrukcije Almaškog kraja, u toku je obnova dela ograde Gimnazije „Jovan Jovanović Zmaj” duž Ulice Zlatne grede.
Uskoro će u potpunosti biti završeno popločavanje Platoa četiri krajcare, koji se nalazi između ulica Koste Hadži Mlađeg i Save Vukovića, a koji je poneo naziv istoimenog bara koji se nalazio upravo na tom mestu
Ekipa „Dnevnika” uverila se da su parterni radovi u potpunosti završeni i u najužoj ulici u Novom Sadu - Lađarskoj, u delu ulice Đorđa Jovanovića, koja je popločana i gotovo u potpunosti završena ugostitelji su još sredinom prošle godine postavili svoje bašte i oživeli autentičnost tog kraja Novog Sada.
Prema procenama, sada u Almaškom kraju ima između 200 i 250 stabala, ideja je da njihov broj bude udvostručen nakon obnove
Osnova za spomenik u čast Zaharija Orfelina, jednom od najpoznatijih srpskih kulturnih radnika i talentovanog stvaraoca, već duže vreme je izlivena u južnom delu raskrsnice ulica Zlatne grede, Skerlićeve, Save Vukovića i Đorđa Jovanovića koje su među prvima popločane. U skladu sa tima, kako je saopšteno iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Novom Sadu polovinom ove godine planiran je tehnički prijem prve celine kapitalnog projektaobnove Almaškog kraja. Nju čini prostor od Ulice Zlatne grede do Ulice Zemljane Ćuprije, koji obhvata ulice Milovana Vidakovića, Skerlićevu, Zlatne grede, Đorđa Jovanovića, od Kosovske do Platoa Zaharija Orfelina, i Save Vukovića, od platoa do Zemljane ćuprije.
Napominju da ulice Lađarska, Koste Hadži Mlađeg, Đorđa Rajkovića, Milana Rakića, Zemljane ćuprije, Marka Nešića, Plato četiri krajcare i Almaški plato, krajem proleća treba da budu u potpunosti popločane. Uz uređenje javnog prostora, paralelno se realizuje i Projekat obnove fasada. Do kraja godine trebala bi da bude završena i druga celina koja se odnosi na ulice Lađarsku, Koste Hadži Mlađeg, Đrođa Rajkovića, Milana Rakića, Zemljane ćuprije, Marka Nešića, Svetosavsku, od Save Vukvića do Petra Kočića, i Save Vukovića, od Zemljane Ćuprije do Milana Rakića, kao i na Plato četiri krajcare i Almaški plato.
Novi trgovi
Tokom prošle godine Almaški kraj dobio je četiri trga, na prelog Komisija za nazive delova naseljenih mesta. Inicijativa je predvidela da novoformirani trgovi budu nazvani po Zahariju Orfelinu, Četiri krajcare, Mojsiju Putniku i samom Almaškom kraju. Plato na raskršću ulica Zlatne grede, Skerlićeve, Save Vukovića i Đorđa Jovanovića nosi ime jedne od najvažnijih ličnosti srpske istorije u 18. veku, Zahariju Orfelinu. Plato na raskršću ulica Save Vukovića i Zemljane ćuprije nazvan je Plato četiri krajcare, a novi Plato Mojsija Putnika nalazi se na završetku Ulice Petra Kočića, pre raskršća sa Svetosavskom, dok je naziv Almaški plato poneo prostor ispred Kulturne stanice „Svilara”.
Kada je reč o zelenilu, još prošle godine su posađeni prvi drvoredi u Ulici Zlatne grede, gde stabala do sad nije bilo i u Ulici Save Vukovića. S obzirom na to da prema procenama sada u Almaškom kraju ima između 200 i 250 stabala, ideja je da njihov broj bude udvostručen nakon obnove, što će posebno doprineti lepoti ambijenta. Kako je utvrđeno, instalacije više javnih komunalnih preduzeća i kolektor nalaze se neposredno ispod drvoreda u toj ulici i ozbiljno ih ugrožavaju.
Stoga je planirano postavljanje zaštite postojećih instalacija, kao i sadnja drveća koje će imati manje agresivan koren, poput javora mleča sa tamnoljubičastom, odnosno purpurnom bojom lista. Reč je o vrsti koja je pogodna za gradske uslove, budući da nema dubok neinvazivan korenov sistem i više se razvija u horizontalnom pravcu.
Nakon složenih radova na unapređenju podzemne infrastrukture, u toku je asfaltiranje Almaškog platoa, ispred Kulturne stanice „Svilara”, koja je među prvima otvorena i tokom osam godina rada postala centar i kulturnih i društvenih zbivanja, a potom će uslediti popločavanje tog prostora
Prosečna visina odraslog stabla u optimalnim uslovima rasta je do 12 metara, drvo ima dug životni vek, otporno je na aerozagađenja, a formira gustu krošnju i dobro toleriše orezivanje, što je u gradskim uslovima veoma bitno. S obzirom na to da je Novi Sada grad bicikliklista, kojih prema procenama ima bar 50.000, i u Almaškom kraju su već izgrađene prve biciklističke staze. Ali kako bi se one uklopile u tu kulturno - istorijsku celinu staza, čije izgradnja je u toku u Ulici Save Vukovića i biće od kamena.
Arheološki nalazi
Tokom radova u sklopu uređenja Almaškog kraja u Novom Sadu radnici su prošle godine slučajno pronašli arheološki materijal u Ulici Save Vukovića, u iskopima za sadne jame, a obnova je na kratko morala da bude zaustavljena kako bi obavili svoj deo posla.
U otvorenim iskopima pronađeni su lokaliteti koji čine ostaci naselja i nekropole sa skeletno sahranjenim pokojnicima, odnosno osim ostataka naseobinskog sloja i ukopanih objekata, otkriveni su i ostaci grobova. Kada je reč o pokretnom arheološkom materijalu koji je pronađen, njega čine fragmenti keramike, životinjskih kostiju, lepa (blatni malter), metala i fragmentovani ostaci pokojnika različitog pola i uzrasta.
Glavni potezi Almaškog kraja mogu se videti na planu Petrovaradinskog šanca iz 1745. godine. Nepravilne krivudave ulice odudaraju od ostatka Novog Sada, a stanovnici su gradili kuće i ulice po principu suve grede, prilagođene prirodnim uslovima i ostale su sačuvane do danas. Kao takav predstavlja veliki neiskorišćeni turistički potencijal i pravi skriveni biser Novog Sada.
Podsetimo, projekat obnove Almaškog kraja obuhvata prostor oivičen Alomaškom ulicom na severu, Kosovskom na istoku, Temerinskom i Trgom Marije Trandafil na zapadu i Pašićevom ulicom na jugu, koje ujedno predstavljaju glavne saobraćajne veze sa ostalim delovima grada, a koji odlikuju vremešne kuće, vijugave uske ulice, zajednički finansiraju Pokrajinska vlada i Grad Novi Sad. Reč je o najstarijem srpskom delu grada iz 1718. godine i jedinstven je kvart, koji jedini svedoči o izgledu nekadašnjeg Novog Sada i životu njegovih stanovnika.
Urbanističko-arhitektonskim projektom uređenja prostorno kulturno-istorijske celine Almaški kraj, koji se ubraja među najznačajnije projekte u novosadskoj istoriji, obuhvaćen je prostor površine 22,58 hektara, odnosno 20 ulica i 600 objekata.
U sklopu projekta planirana je rekonstrukcija celokupne vodovodne i kanalizacione mreže, postavljenjea nove rasvete i urbanog mobilijara, ulice će biti prekrivene kamenom kockom, a biće i potpuno drugačije uređen saobraćajni tok, dok će kuće znamenitih Novosađana biti obeležene. Sve kuće koje su u režimu zaštite biće sanirane, odnosno radovi će obuhvatati obnovu krovova, zamenu oluka, uređenje fasada, a u nekim slučajevima i zamenu stolarije. Zbog svoje jedinstvenosti, starosti (pojedine sagrađene još u 19. veku), ali u nekim slučajevima i neodržavanja svaki objekat zahteva poseban pristup.
Zabranjeno je preuzimanje teksta ili dela teksta bez navođenja autora i naše medijske kuće, u vidu živog linka koji vodi ka originalnom sadržaju. Svako kršenje ovog pravila tretiraće se kao povreda autorskih prava.
