KO IMA PRAVO NA UMANJENJE POREZA? Pok ističe u maju, a pravila nisu ista za sve!
Rok za podnošenje prijava za godišnji porez na dohodak građana za 2025. godinu ističe 15. maja 2026, a Ministarstvo finansija objavilo je detaljno objašnjenje ko je u obavezi da plati ovaj porez, koji prihodi ulaze u obračun i kako se utvrđuje poreska osnovica.
Prema važećim propisima, ovaj porez plaćaju fizička lica koja su tokom godine ostvarila prihod veći od tri prosečne godišnje zarade u Srbiji. Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, prosek za 2025. godinu iznosio je 1.813.032 dinara, što znači da je prag za oporezivanje postavljen na 5.439.096 dinara.
Ukoliko neko ne podnese prijavu u propisanom roku, Poreska uprava će je sastaviti umesto obveznika, na osnovu podataka kojima raspolaže. Do 1. aprila pripremljene su unapred popunjene prijave za sve koji su premašili neoporezivi prag, a one su dostupne na portalu ePorezi.
Obaveza plaćanja odnosi se i na rezidente i na nerezidente, ali uz važnu razliku – rezidenti plaćaju porez na ukupan prihod, bez obzira gde je ostvaren, dok se nerezidenti oporezuju samo za prihode koji potiču iz Srbije.
U obračun ulaze različite vrste prihoda ostvarene od 1. januara do 31. decembra 2025. godine – zarade, prihodi od samostalne delatnosti, autorski honorari, zakup nepokretnosti i pokretnih stvari, kao i prihodi sportista, ugostitelja, pomoraca i drugi prihodi, uključujući i one iz inostranstva.
Kada je reč o umanjenju osnovice, kod pojedinih prihoda, kao što su zarade i honorari, ona se umanjuje za već plaćeni porez i doprinose. Kod drugih vrsta prihoda, poput izdavanja nepokretnosti, umanjenje se odnosi samo na već plaćeni porez.
Posebna pravila važe za preduzetnike, u zavisnosti od načina vođenja poslovanja i isplate lične zarade, dok rezidenti koji ostvaruju prihode u inostranstvu imaju pravo da umanje svoju poresku obavezu za već plaćen porez u drugoj državi, čime se izbegava dvostruko oporezivanje.
Dodatno, ako su tokom 2025. godine uplaćeni doprinosi na iznos veći od najviše godišnje osnovice od 7.877.100 dinara, obveznik ima pravo na povraćaj više uplaćenih sredstava, ali se taj iznos računa kao prihod i podleže oporezivanju.
Posebne olakšice predviđene su za mlađe od 40 godina, koji mogu dodatno da umanje svoj oporezivi prihod za iznos do tri prosečne godišnje zarade, odnosno 5.439.096 dinara. Ova pogodnost se odnosi na više vrsta prihoda, ali umanjenje ne može biti veće od samog iznosa tih prihoda.
Poreska osnovica se zatim dodatno umanjuje za lične odbitke. Sam obveznik može da umanji osnovicu za 40 odsto prosečne godišnje zarade (725.213 dinara), dok se za svakog izdržavanog člana porodice priznaje još 15 odsto (271.955 dinara). Ukupan iznos ovih odbitaka ne može preći polovinu oporezivog dohotka.
Na utvrđenu osnovicu primenjuju se dve poreske stope – 10 odsto na iznos do šest prosečnih godišnjih zarada (10.878.192 dinara) i 15 odsto na iznos iznad tog praga.
Postoji i mogućnost dodatnog umanjenja poreske obaveze kroz ulaganja u alternativne investicione fondove, gde obveznici mogu umanjiti porez do 50 odsto uloženog iznosa, ali najviše do polovine utvrđene poreske obaveze, uz uslov da sredstva ostanu uložena najmanje dve godine.
Prijava se podnosi isključivo elektronskim putem, preko portala Poreske uprave, na obrascu PP GPDG. Obveznici su dužni da provere tačnost podataka, isprave eventualne greške i dopune prijavu pre podnošenja.
U slučajevima kada Poreska uprava nema sve potrebne podatke, građani su dužni da sami popune i podnesu prijavu. Nerezidenti prijavu podnose preko poreskog punomoćnika, dok građani čiji je oporezivi dohodak nula dinara nemaju obavezu podnošenja prijave.
