Čuvena slika otkupljena na aukciji REMEK-DELO PAJE JOVANOVIĆA SE VRAĆA U SRBIJU „Stražar koji se odmara“ postaje deo nacionalnog kulturnog blaga
Iz Ministarstva kulture Republike Srbije saopšteno je da je otkupljeno umetničko delo – ulje na platnu „Stražar koji se odmara" Paje Jovanovića za 170.000 funti, bez pratećih troškova.
Slika dimenzija 44,5 sa 53,5 santimetara otkupljena je na javnoj aukciji, 28. aprila u aukcijskoj kući „Sotbi” u Londonu.
Vlada Republike Srbije ovlastila je Ambasadu Republike Srbije u Ujedinjenom Kraljevstvu da na javnoj aukciji kupi dragoceno delo, kojim je obogaćeno kulturno nasleđe naše zemlje, a koje će u okviru svoje likovne kolekcije čuvati Istorijski muzej Srbije. Ministar kulture Nikola Selaković je istakao da otkup ove dragocene slike Paje Jovanovića Stražar koji se odmara predstavlja nastavak dosledne i odgovorne kulturne politike, usmerene na zaštitu, očuvanje i povratak našeg kulturnog nasleđa.
Selaković je podsetio da su u prethodnom periodu u otadžbinu vraćena brojna dragocena kulturna dobra – srebrni svećnjak sa dvora dinastije Obrenovića, uramljena fotografija kraljice Natalije, dve srpske rukopisne knjige Srpski oktoih i Žitije Varlaama i Joasafa, zatim pisma Mileve Marić Ajnštajn i Alberta Ajnštajna, potom štap kralja Milana sa binoklom u dršci, zatim bokal iz kneževskog servisa, kao i slika Uroša Predića Portret devojčice sa knjigom u fotelji.
Sada tom nizu dragocenosti dodajemo i reprezentativno delo jednog od naših najvećih slikara Paje Jovanovića, rekao je ministar navodeći da je reč o doslednoj državnoj politici da se kulturno blago koje pripada našem narodu vraća kući, da se čuva u našim muzejima i ostavlja budućim generacijama kao trajno svedočanstvo našeg identiteta i istorije. „Na svemu ovome izražavamo posebnu zahvalnost predsedniku Republike i Vladi", rekao je ministar.
Pavle Paja Jovanović (1859—1957) najznačajniji je srpski predstavnik akademskog realizma i jedan od najistaknutijih slikara evropske i srpske umetnosti s kraja 19. i početka 20. veka. Slika Stražar koji se odmara pripada njegovom čuvenom orijentalističkom ciklusu, koji je umetniku doneo svetsku slavu.
Stražar koji se odmara, kao i druge slike ove tematike, predstavlja značajan dokument prepoznavanja Balkana, Srbije i Crne Gore, ali i teritorija koje su ostale pod osmanskom upravom, kao posebnog prostora Evrope, u kojem, pored sukoba i razlika, postoje zajedničke karakteristike, kulturne osobenosti i vrednosti.
Paja Jovanović uspeo je da poveže evropski orijentalistički žanr sa ratničkim i epskim etosom Balkana, dajući mu etnografsku preciznost i utisak autentičnosti, kao i da lokalne balkanske motive podigne na nivo univerzalne umetničke vrednosti.
S obzirom na to da se veliki deo orijentalističkog opusa Paje Jovanovića nalazi u privatnim kolekcijama širom sveta, Ministarstvo kulture je otkupom ove slike omogućilo da Istorijski muzej Srbije, kao republička ustanova zaštite, upotpuni svoj fond.
Likovna zbirka Istorijskog muzeja Srbije kontinuirano se razvija kroz otkupe i poklone kako bi pružila sveobuhvatan pogled na nacionalnu istoriju. Dela Paje Jovanovića se u najvećem broju nalaze u Narodnom muzeju Srbije i Muzeju grada Beograda, u okviru kojeg postoji i Legat Paje Jovanovića.
Kupovinom ove slike Istorijski muzej Srbije obogaćen je reprezentativnim delom iz orijentalističkog opusa Paje Jovanovića.
