MAT(R)ICA. ZA DVA VEKA JUBILEJA U Srpskom crkvenom muzeju u svečano otvaranje izložbe autora dr Danila Vuksanovića
U godini obeležavanja velikog jubileja, dva veka postojanja Matice srpske, Galerija Matice srpske realizuje mnogobrojne programe i izložbe.
Jedna od njih je i izložba Mat(r)ica. Za dva veka jubileja autora dr Danila Vuksanovića, koja se realizuje u saradnji sa Srpskim crkvenim muzejom u Sentandreji.
Izložba je otvorena večeras u Srpskom crkvenom muzeju u Sentandreji, na kom su se prisutnima obratili Njegovo preosveštenstvo Mitropolit budimski i administrator temišvarski Lukijan, dr Kosta Vuković, direktor Srpskog crkvenog muzeja, dr Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica Galerije Matice srpske, Totmajor Balaž, poslanik mađarskog parlamenta i Maja Gojković, predsednica Pokrajinske vlade.
Izložbu je svečano otvorila Maja Gojković, predsednica Pokrajinske vlade:
„U vremenu ubrzanog tempa života, izuzetno je važno da znamo da moramo da čuvamo sve ono što nas podseća ko smo, odakle dolazimo i kakve vrednosti želimo da ostavimo budućim generacijama. Kultura i umetnost nisu ukras jednog društva, već njegov temelj, njegovo pamćenje i njegova trajnost. Neka ovaj događaj bude i podsetnik na važnost negovanja bogatog kulturnog nasleđa i ništa manje njegovog predstavljanja, kako bismo ga sačuvanog i oplemenjenog predali onima koji dolaze posle nas.“
Njegovo preosveštenstvo Mitropolit budimski i administrator temišvarski Lukijan uputio je pozdravnu reč prisutnima:
„Istinska umetnost nije bila samo pitanje umeća, ona je pitanje duha. Naš narod je kroz vekove često ostajao bez države, ali nije ostajao bez kulture. I upravo ga je kultura održala, od srednjovekovnih manastira do velikih ikonopisaca i slikara, pesnika, svih prepisivača knjiga – velikih umetnika našeg vremena.“
Nije prvi put da organizujemo izložbu savremenog slikara. Bile su ovde izložbe Milića od Mačve, Veljka Mihajlovića, Zorana Turkana… Ovom prilikom predstavljamo dela Danila Vuksanovića, koji je ovde izlagao i 2015. godine, smatrajući da Srpski crkveni muzej u Sentandreji takođe treba da bude deo obeležavanja velikog jubila – dva veka od osnivanja Matice srpske, istakao je dr Kosta Vuković.
Dr Danilo Vuksanović rođen je 1973. godine u Somboru. Diplomirao je 1998. godine, magistrirao 2005. godine i doktorirao 2023. godine na Akademija umetnosti u Novom Sadu. Od 2004. godine zaposlen je u Galeriji Matice srpske gde radi kao pomoćnik upravnika i viši konzervator-restaurator umetničkog fonda na papiru. Učestvovao je u realizaciji brojnih izložbenih postavki i projekata iz oblasti zaštite i prezentacije kulturnog nasleđa, a od 1997. godine priredio je više od pedeset samostalnih izložbi. Njegov doktorski umetnički projekat pod nazivom Matrica – materijalni nosilac informacije izvornog umetničkog dela kao povod za nastanak novog umetničkog dela realizovan je izložbeno u Galeriji Matice srpske pod nazivom Matrica. Monologija Danila Vuksanovića.
Dr Tijana Palkovljević Bugarski je naglasila da je „u godini velikog jubileja Galerija Matice srpske svoj celokupan program posvetila predstavljanju istorijata, značaja i dometa Matice srpske kao najstarije i najvažnije srpske kulturne ustanove“.
Među brojnim projektima koje realizuju u Galeriji, dodala je, pripremili su programe koje predstavljamo izvan granice naše zemlje – u Sentandreji i Banjoj Luci.
Izložba koju večeras otvaramo ukazuje na vrednost i važnost ideja na kojima je Matica srpska zasnovana, a koje i danas inspirišu umetnike, kazala je Palkovljević Bugarski.
Sentandreja je dokaz da različite zajednice ne samo da mogu živeti zajedno, već mogu u međusobno da se obogaćuju. Ovo veče nije posvećeno samo prošlosti, već i budućnosti, poručio je Totmajor Balaž.
Izložba predstavlja spoj istorijskih artefakata povezanih sa istorijom Matice srpske, srpskom likovnom umetnošću i savremenim umetničkim izrazom koji je nastajao na tim temeljima. Ona obuhvata originalne eksponate, umetnička dela i štamparske klišee iz kolekcije Galerije Matice srpske, koji su svojim umetničkim i kulturološkim značajem poslužili kao inspiracija Vuksanoviću u različitim tehnikama likovnog izražavanja. Ideja izložbe je da ukaže na to da je Matica srpska svojom istorijom i delatnošću uzor i putokaz savremenim stvaraocima, te da je njena uloga u kulturnoj istoriji srpskog naroda izuzetna.
Poseban značaj izložbi daje činjenica da se realizuje u prostoru Srpskog crkvenog muzeja u Sentandreji, instituciji koja neguje tradiciju, a ovom izložbom postaje prostor prezentacije savremenog stvaralaštva.
Izložba je izvorno realizovana kao autorova doktorska izložba u Galeriji Matice srpske 2020. godine i nastala je kao (re)interpretacija štamparskih klišea smeštenih u posebno napravljenom ormanu, čuvanih u Galeriji Matice srpske još od vremena Muzeja Matice srpske. Na izložbi su savremenim umetničkim sredstvima obrađeni motivi sa klišea koji su direktno vezani za bogatu istoriju Matice srpske i Galerije Matice srpske, poput prvog prikaza košnice sa naslovne stranice Letopisa Matice srpske, klišea grafike Srbi svetitelji Doma Nemanjinog, klišea sa portretom mladog Save Tekelije i karikature Uroša Predića na kojoj je prikazan Laza Kostić. Na izložbi će, uz umetnička dela Danila Vuksanovića, biti predstavljeni i originalni štamparski klišei, kao i digitalne kopije dela iz kolekcije Galerije Matice srpske.
Realizaciju izložbe omogućili su Ministarstvo kulture Republike Srbije, Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose s verskim zajednicama i Ministarstvo kulture i inovacija Mađarske.
Izložba će biti otvorena do 20. septembra 2026. godine.
