BICIKLOM KROZ VOJVODINU: Lovćenac (1) Pražnjenje sela počelo 2008, kada je prodato Poljoprivredno dobro „Njegoš”
Na ulazu u Lovćenac iz pravca Malog Iđoša sa leve strane nalazi se lepo održavan spomenik sa imenima meštana Sekića (kako se selo tada zvalo) koji su poginuli u Prvom svetskog ratu.
Ispred spomenika, pored samog puta nalazi se krst sa imenima - Saška i Jovana, koje su poginule u saobraćajnoj nesreći na ovom mestu.
Prema popisu iz 2022. u selu je ostalo samo 2.585 stanovnika, dok je na prethodnom popisu iz 2011. bio 3.161 žitelj
U Lovćencu, nekadašnjem Sekiću, sve se crveni od raznih modaliteta crnogorskih zastava (državna, zastava crnogorske manjine u Srbiji) i poneke ruske. Od 4.800 stanovnika koliko ih je došlo u kolonizaciji, prema poslednjem popisu 2022. u selu je ostalo samo 2.585 stanovnika. Prema popisu iz 2011. bilo je 3.161 stanovnika što znači da je samo između dva popisa, za 11 godina izgubilo 18 odsto stanovnika. Prošle godine sam u Budvi upoznao taksistu rođenog u Lovćencu, čiji deda je iz tada siromašne Crne Gore posle rata kolonizovan u tada bogatu Vojvodinu. On se 80 godina posle kolonizacije iz osiromašene Vojvodine vratio da živi u postojbini svog dede u kojoj zbog turizma sada ima mnogo više posla.
Lovćenac ću upamtiti i po tome što sam u tom selu prvi put u životu ušao u neku kladionicu. Naime, kladionica u centru sela je bila jedino mesto u Lovćencu u kojem (u subotu popodne u 15.00) možete da popijete kafu, odete u toalet i napunite mobilni telefon.
Originalno ime mesta je bilo Segheđ, ali i mađarska populacija je koristila popularniju srpsku verziju Sekić i iskvarenu verziju Sikić koju su koristili Nemci. Sekić se prvi put spominje 1476. godine i bilo je naseljeno Srbima. Nemci su se doselili 1786. i živeli u tom selu do kraja Drugog svetskog rata.
Stanovnici Sekića su dakle u velikoj većini bili su Nemci evangelističke vere, koji su kao kolonisti, došlu u ovo selo iz južne Nemačke, rajnske oblasti, Lotaringije i Virtenberga. Zahvaljujući pomoći države, po dolasku u selo, ovi vredni poljoprivrednici i zanatlije uspeli su u kratkom vremenu da privredno ojačaju svoju zajednicu i svoje mesto. Broj stanovnika kretao se od 4.134 koliko ih je bilo 1885. godine do 4.936 prema popisu iz 1900. godine. Najviše je bilo Nemaca 4.664, zatim Mađara 271. Selo je zauzimalo prostor od 6.837 katastarskih jutara.
Mada se većina stanovništva bavila poljoprivredom u Sekiću se krajem 19. veka javljaju i neka industrijska postrojenja. O stepenu privrednog razvoja naselja, svedoči i posleratni spisak konfiskovanih nekretnina u kojem se navodi nekoliko industrijskih pogona.
Na svom vrhuncu pred Drugi svetski rat, selo je brojalo oko 6.000 stanovnika, većinom Nemaca. U toku Drugog svetskog rata Sekić je bio deo Kinderlandverschickung programa Trećeg rajha, čiji je cilj bio zbrinjavanje dece iz nemačih gradova koji su bili pod najvećim udarima savezničke avijacije, poput Hamburga i Drezdena.
Pred kraj Drugog svetskog rata deo Nemaca se povukao sa nemačkom vojskom, a oni koji su ostali završili su u Logoru Sekić, koji je ovde postojao od 1944. do 1946, o čemu ću opširnije pisati u sledećem nastavku priče o Lovćencu.
Lovćenac je najveći ekonomski i populacioni sunovrat doživeo nakon 2008. kada je Poljoprivredno dobro „Njegoš” je naprasno prodato, zemlja je oduzeta, a sve zbog duga od 100.000 evra. Kad su Crnogorci naseljeni ovde 1945. da bi mogli da opstanu, da prežive, dobili su zemlju. Bilo je 3.500 hektara i od te zemlje se živelo sve do 2008. To Poljoprivredno dobro ‘Njegoš’ je napravilo sve što postoji u selu nakon 1946 - puteve, fabrike, vodovod, bilo je jedno od jačih u bivšoj Jugoslaviji, imalo svoja odmarališta u Budvi i u Ulcinju. Bilo je 1.000 zaposlenih, a sad ih ima 10. Meštani kažu da je najveći problem što u Lovćencu ne radi više nijedna firma. Stanovnici Lovćenca rade u Bačkoj Topoli, Vrbasu, Novom Sadu. Deca iz ovog mesta se školuju u Vrbasu i u Novom Sadu, i teško da će da se vraćaju ovde. Nekada je u školi u Lovćencu bilo 1.250 đaka, sad ih ima jedva 250. U svakom razredu samo po jedno odeljenje a nekada je bilo tri.
SSK, „Viktorija”, „Lovćen” pa „Njegoš”
Takmičarski fudbal u nekadašnjem Sekiću prvi put se zaigrao u sezoni 1931/32. i trajao je do leta 1936. godine kada je ekipa Sekićkog sportskog kluba nastupala u Provincijskoj grupi - Srednjobačka Subotičkog nogometnog podsaveza. Ponovno uključivanje fudbalera iz Sekića desilo se u sumrak Drugog svetskog rata leta 1940. godine, kada je pokrenuta ekipa pod imenom “Vatrogasna omladina”, ali je ona posle tri odigrana kola brisana iz saveza pa je naknadno u savez primljena novoosnovana “Viktorija” iz Sekića.
Prvi fudbalski klub u Lovćencu nakon Drugog svetskog rata nosio je naziv “Lovćen” i osnovan je 4. oktobra 1946, da bi posle toga promenio ime u “Njegoš”, po uzoru na istoimeno poljoprivredno dobro koje je preuzelo klub. Najveći uspeh u istoriji kluba je ostvaren 1974. kada je nakon pobede u baražu nad ekipom Mladosti iz Apatina (prvi meč u Apatinu 0:0; revanš u Feketiću 1:0 za “Njegoš”), ostvaren plasman u Vojvođansku ligu, treću po rangu u tadašnjoj Jugoslaviji. Fudbaleri iz Lovćenca provešće samo jednu takmičarsku sezonu u trećem rangu nakon čega su se vratili u zonu. Posle duže godina igranja zonskih liga, 1990. je ponovo ostvaren plasman u Vojvođansku ligu, koji je ponovljen 2006. “Njegoš” duži niz godina igra u Područnoj ligi Subotice. U oktobru 2016. je povodom 70 godina od osnivanja kluba u Lovćencu gostovala i beogradska “Crvena zvezda”.
U selu ima dosta lepo očuvanih “švapskih” kuća a na jednoj je čak duhoviti domaćin i napisao: “Crnogorsko-švapska kuća”.
U sledećem nastavku priče o Lovćencu čitajte o Muzeju Sekić, posvećenom nekadašnjim stanovnicima ovog sela, Srpskoj pravoslavnoj crkvi Svetog Petra Cetinskog, kao i detalje o Logoru Sekić, koji je postojao u ovom selu 1944-1946.