TEMA „DNEVNIKA”
POKRETNI MAMOGRAFI U VOJVOĐANSKIM SELIMA Sve veće i značajnije ulaganje u zdravstvenu preventivu SKRININGOM RAK OTKRIVEN KOD STOTINA GRAĐANA
Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo u zdravstvenim ustanovama AP Vojvodine finansira čitav niz projekata preventivnog karaktera od kojih su tri projekta direktno vezana za skrining tj. rano otkrivanje raka dojke, raka pluća i asimptomatske mikrohematurije kod dece i omladine do 18 godina.
Projekat ranog otkrivanja raka dojke namenjen ženama starosti preko 40 godina „Prva mamografija“ realizuje Univerzitetski klinički centar Vojvodine od 2019. godine sa dva pokretna mamografa i do sada je u 20 opština urađeno više od 32 hiljade mamografija. Otkriveno je 255 karcinoma dojke koji su upućeni na dalje lečenje u Institut za onkologiju u Sremskoj Kamenici. U početku su obilazili opštine bez mamografa, a kako je veliki broj domova zdravlja dobio nove mamografe, posete su sada usmerene na mesta sa slabijim kapacitetom za mamografiju pojasnio je za „Dnevnik” pokrajinski sekretar za zdravstvo dr Milan Popov.
Do sada je urađeno oko 20.000 LDCT snimanja i otkriveno je 250 karcinoma
Ovaj projekat je unapređen krajem 2025.godine , nabavkom 3-D automatizovanog ultrazvučnog uređaja tzv.ABUS. Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo je pokrenuo skrining preglede dojki žena životne dobi od 38-43 godine za koje mamografija nije preporučena metoda skrininga. Navedeni uređaj je smešten u adaptirano vozilo i u ovoj ranoj fazi projekta dostupan je ženama sa teritorije grada Novog Sada i prigradskih i seoskih naselja koja mu pripadaju. Ovo je prvi ultrazvučni aparat ove vrste u državnim zdravstvenim ustanovama u Srbiji na kome proces snimanja obavljaju obučeni strukovni radiološki tehničari, a ne radiolozi. Sam uređaj radi na principu nejonizujućeg ultrasonografskog skenera dajući veliki broj slikovnih prikaza, što obezbeđuje veće mogućnosti za preciznije otkrivanje promena, ali zahteva više vremena radiolozima za očitavanje snimaka u ovoj fazi projekta. Ova vrsta uređaja se pokazala vrlo korisnim kod mlađih žena sa denznim dojkama gde denznost tj. gustina tkiva otežava detekciju karcinoma. Naime, poznato je da 7% svih karcinoma žena mlađih od 40 godina pripada raku dojki koji je u tom životnom dobu vrlo agresivan, kasno se otkriva i brzo metastazira. Do sada je pregledano više od 400 žena i otkrivena su dva karcinoma dojki. Tokom realizacije ovog projekta na ABUS uređaju moći ćemo, kaže popov, da sagledamo naše kapacitete i da ovakvu vrstu skrininga realizujemo i u drugima sredinama u AP Vojvodini.
Bela Crkva, Alibunar, Plandište
Kupovinom odgovarajuće opreme i četiri terenska vozila domovima zdravlja (Bela Crkva, Alibunar i Plandište) Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo je omogućio da se u selima tih opština obavljaju opšti preventivni pregledi sa laboratorijskim pregledima krvi i urina, ultrazvučni pregledi abdomena, pregledi očnog lekara sa propisivanjem naočara i ORL pregledi sa preporukama za slušne aparate.
Za tri meseca protekle godine pregledano je više od 1.000 lica, u 19 sela i pruženo više od 5.000 zdravstvenih usluga. Urađeno je 479 ultrazvučnih pregleda, 324 oftalmološka pregleda i 195 ORL pregleda, a patronažne službe su obavile preko 1.500 poseta u ovim selima, posebno u samačkim domaćinstvima i starijim osobama od 65 godina sagledavajući njihove potrebe za zdravstvenom zaštitom. Preko 600 pregledanih osoba je upućeno na dopunske preglede. Projekat bi trebao poslužiti u narednom periodu kao model za druge regije AP Vojvodine sa deficitom zdravstvenih usluga.
Ujedno, ovom vrstom skrininga se animira populacija mlađih žena da počne da vodi brigu o svom zdravlju.
U saradnji sa 44 doma zdravlja, APV finansira poseban program Instituta za decu i omladinu Vojvodine u okviru koga se radi skrining na asimptomatsku mikrohematuriju kod dece i mladih do 18 godina
Skriningom na rano otkrivanje raka pluća uz pomoć niskodoznog skenera (LDCT), Srbija je postala prva zemlja na Zapadnom Balkanu koja je uvela u praksu ovu vrstu skrininga, počev od 2020.godine. Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo je 2020.godine sa Institutom za plućne bolesti u Sremskoj Kamenici krenuo u realizaciju ovog projekta, prvo za stanovnike Novog Sada, a sada se ovaj skrining realizuje u ukupno u pet centara: Novi Sad, Subotica, Vrbas, Sombor i Zrenjanin. Od ove godine njima se pridružuje i Sremska Mitrovica. Do sada je urađeno oko 20 hiljada LDCT snimanja i otkriveno je 250 karcinoma. Cilj projekta je smanjiti smrtnost od ove bolesti za 20% i povećati petogodišnje preživljavanje iznad 10% (u Evropi je 12%, jer se rak pluća kasno otkriva). Samo 15% ljudi dolazi u početnom stadijumu kada je rak operabilan i izlečiv. Poseban uspeh projekta je što je već sad postignuto da više od 50% slučajeva karcinoma detektovano u prvom, operabilnom stadijumu, čime su šanse za izlečenje preko 80%. Pored navedenih projekata,od prošle jeseni realizuje se i poseban projekat unapređenja dostupnosti preventivnih zdravstvenih usluga u selima tri opštine Južnog Banata.
Skriningom na rano otkrivanje raka pluća uz pomoć niskodoznog skenera (LDCT), Srbija je postala prva zemlja na Zapadnom Balkanu koja je uvela u praksu ovu vrstu skrininga, počev od 2020. godine
Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo je, posle sagledavanja i formiranja situacione mape zdravstvene zaštite u opštinama Južnog Banata identifikovao određene slabosti u dostupnosti pojedinih zdravstvenih usluga, posebno u selima tri opštine: Bela Crkva, Alibunar i Plandište, te je od jeseni prošle godine započeta realizacija ovog projekta i nastavlja se i ove godine. Od 2021. godine Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo u saradnji sa 44 doma zdravlja u APV finansira poseban program Instituta za decu i omladinu Vojvodine u okviru koga se radi skrining na asimptomatsku mikrohematuriju kod dece i mladih do 18 godina. Do sada je ovim skriningom bilo obuhvaćeno 61.712 dece, od čega je kod 106 dece verifikovana asimptomatska hematurija i oni su hospitalizovani radi identifikacije etiologije i neophodnosti lečenja. Pravi cilj je da se predupredi nastanak bubrežnih oboljenja i razvoj bubrežne insuficijencije.
Zabranjeno je preuzimanje teksta ili dela teksta bez navođenja autora i naše medijske kuće, u vidu živog linka koji vodi ka originalnom sadržaju. Svako kršenje ovog pravila tretiraće se kao povreda autorskih prava.
