PRVE BEBE VIŠE RAĐAJU ŽENE U ČETRDESETIM, A NE TINEJDŽERKE Statistika ukazuje da se ne menja biologija, nego način života
Bolja seksualna edukacija veća dostupnost kontracepcije s jedne strane, „jurenje” obrazovanja i karijere s druge, kao i napredak u lečenju neplodnosti i vantelesnoj oplodnji s treće strane – doprineli su da bude sve manje tinejdžerskih trudnoći, a sve više među ženama starijim od 40 godina.
Naime, ovo su podaci koji se prevashodno tiču Sjedinjenih Američkih Država na osnovu istraživanja Centra za kontrlu bolesti i prevencije (Centers for Disease Control and Prevention), ali statistika nije mnogo drugačija ni u ostalim delovima sveta.
Pomenute studije navode i da je od početka devedesetih godina stopa rađanja među tinejdžerkama u SAD pala za čak 79 odsto. Naravno, ovo ne znači da žene starije od 40 godina rađaju mnogo češće nego ranije, ali svakako da jeste primetan porast.
Kada je reč o trendu u Srbiji i na Balkanu, najnoviji podaci Republičkog zavoda za statistiku iz 2025. godine ukazuju na to da je najveći broj porođaja bio među ženama koje imaju između 30 i 34 godine (30%), zatim slede žene 25-29 godina (28,4%), te one koje imaju 35-39 godina (17,8%) i najzad žene u četrdesetim (4,4%) i tinejdžerke (3,5%).
Kad se sve sabere i oduzme, u Srbiji je prosečna starost majke pri prvom rođenju deteta 29,1 godina, dok je 30,5 godina geeralni prosek svih porodilja.
Na Balkanu je situacija vrlo slična kao i u Srbiji, s tim da su Slovenija i Hrvatska na samom vrhu po pitanju proseka godina pri prvom porođaju – 29; zatim sledi Bosna i Hercegovina – 27,7; Severna Makedonija – 26,9; Crna Gora – 26,3.
To znači da je i kod nas sve manje tinejdžerskih trudnoća, kao i da žene sve češće odlažu prvo dete za kasne dvadesete, tridesete pa čak i rane četrdesete godine.
Kada je reč o trendu u Srbiji i na Balkanu, najnoviji podaci Republičkog zavoda za statistiku iz 2025. godine ukazuju na to da je najveći broj porođaja bio među ženama koje imaju između 30 i 34 godine (30%), zatim slede žene 25-29 godina (28,4%), te one koje imaju 35-39 godina (17,8%) i najzad žene u četrdesetim (4,4%) i tinejdžerke (3,5%)
Kada je reč o ostatku Evrope i sveta, na nivou Evropske unije prosečna starost žene pri rođenju prvog deteta je dostigla 29,9 godina, dok oko 6% svih beba rode žene starije od 40. U Italiji, Španiji i Luksemburgu prvo dete rađaju žene koje u proseku imaju više od 31 godine.
Slične statistike važe i za Kanadu i Australiju, dok u nekim azijskim zemljama žene bivaju sve starije pri prvom rađanju, dok u Južnoj Americi i Africi i dalje važi da ima više tinejdžerskih trudnoća.
Sve u svemu, mnogi faktori utiču na to kada će se neka žena odlučiti za rađanje prvog deteta, što se najviše svodi na to da se nije promenila biologija, već način života!
