ZAVRŠNO VEČE NOVOSADSKOG DŽEZ FESTIVALA Sve boje muzike

Kao poslednji hedlajner u prostoru Letnjeg bioskopa u 20 sati nastupiće Frančeska Tandoi, jedna od najistaknutijih evropskih džez pijanistkinja, kompozitorki i vokalistkinja. Zahvaljujući izuzetnom muzičkom umeću, briljantnoj tehnici, snažnom osećaju za sving i prepoznatljivom autorskom izrazu, stekla je brojnu publiku širom sveta i visoko poštovanje kritike.

Do sada je objavila sedam albuma kao vođa ansambla i učestvovala na više od dvadeset diskografskih izdanja. Posebno se izdvajaju albumi Wind Dance, Hope i Bop Web, koji potvrđuju njenu sposobnost da tradiciju bibapa i hard-bapa oblikuje savremenim muzičkim jezikom. Album Wind Dance uvršten je među deset najboljih džez albuma godine prema izboru japanskog časopisa Jazz Life, koji je Frančesku Tandoi proglasio jednim od najuzbudljivijih talenata međunarodne džez scene. „Koliko današnjih mladih pijanista poseduje duh velikih virtuoza svinga kao što su Oscar Peterson, Monty Alexander, Gene Harris ili Phineas Newborn? Veoma malo. Koliko je među njima žena? Još manje. Koliko ih je iz Italije? Verovatno nijedna. Neverovatno, ali istinito – takva umetnica postoji, a njeno ime je Frančeska Tandoi. Ona je briljantan, redak i izuzetan talenat“, pisao je o umetnici Massimo Tarabelli, italijanski džez publicista.

Vetar koji odnese deo tona, udaljeni zvuk sirene ili kratko zadržavanje pažnje zbog  prolaska ljudi – sve to nije nužno  narušavanje muzike. To su podsetnici da se improvizacija događa u živom svetu

Sam koncertni program festivala otvara u 17 sati na stejdžu u Ulici Laze Telečkog novosadska di-džejka Daughter Of The Sun (Katalina) prepoznatljiva po promišljenim muzičkim selekcijama koje različite žanrove povezuju u zaokružene zvučne celine. Iako je domaćoj publici prvobitno postala poznata kroz tehno scenu, poslednjih godina svoj umetnički izraz sve više razvija kroz projekte Moonlight Sessions i Sun-Kissed Grooves, istražujući drugačije muzičke prostore.

Na sceni u Katoličkoj porti u 19 sati nastupiće Bojan Cvetković kvartet, koji okuplja muzičare čiji autorski izraz povezuje tradiciju džeza sa savremenim i energičnim zvučnim pristupom. Kvartet je 2022. godine objavio debitantski album u izdanju PGP RTS-a i nije ga slučajno nazvao Joy. Ta reč – radost – možda najbolje opisuje poetiku kvarteta: muziku koja ne teži spektaklu, već iskrenoj slobodi stvaranja. U isto vreme, ali u Njegoševoj ulici, pred publiku će izaći kvartet Tanje Senić, džez vokalistkinja koja je  više od petnaest godina prisutna na klupskoj i koncertnoj sceni Novog Sada, Srbije i regiona. Prepoznata je po izražajnim interpretacijama džez standarda, izuzetnoj muzikalnosti i saradnjama sa istaknutim muzičarima domaće džez scene, među kojima su Aleksandar Dujin, Novosadski big bend i drugi renomirani umetnici.

Na sceni u Ulici Laze Telečkog, u 20.30, publiku očekuje Afro Gitano, trio u kojem se poznati makedonski gitarista i kompozitor Toni Kitanovski udružio sa malskim griotom i majstorom tamanija Babom Sisokom, dugogodišnjim saradnikom Ibrahima Ferera i ansambla Art Ensemble of Chicago, kao i sa di-džejem i producentom Gocetom. Polazeći od različitih muzičkih tradicija, Afro Gitano oblikuje autorski izraz u kojem se afrički ritmovi, romska muzička baština, džez i hip-hop prirodno prožimaju. Umesto žanrovskih ograničenja, ansambl gradi muziku zasnovanu na zajedničkom muziciranju, improvizaciji i otvorenom dijalogu različitih kulturnih nasleđa.

U drugom festivalskom talasu, u Katoličkoj porti će od 21 sat svirati Novosađanima dobro poznato lice - Vladimir Kostadinović, srpski džez bubnjar, kompozitor, aranžer i vođa ansambla, sa međunarodnom karijerom koju već godinama gradi na evropskoj i svetskoj džez sceni. Sa svojim kvartetom predstaviće muziku sa albuma IRIS, koji otvara novo poglavlje njegove karijere. Album je objavljen 2025. godine za prestižnu holandsku izdavačku kuću Criss Cross Jazz i naišao je na izuzetan prijem međunarodne kritike, a ugledni američki časopis DownBeat uvrstio ga je među najbolja džez izdanja 2025. godine.

Finale svirki u Ulici Laze Telečkog rezervisano je za mladi džez sastav Modusi. Na repertoaru ovog benda, koji tvore mladi novosadski muzičari, uglavnom su džez standardi i džez fjužn muzika, i to kompozicije iz svih krajeva sveta, i originali i obrade. Njihov koncert počinje u 22.30, a pola sata kasnije svoju odjavnu džem sešn svirku imaće festivalski haus benda, kvartet Ljubomira Turajlije, u atriumu Muzeja Vojvodine. Nije na kraju zgoreg podsetiti da će i danas od 18 časova biti otvorena slušaonicu u Likovnom salonu KCNS posvećena Majlsu Dejvisu, čiju stogodišnjicu rođenja obeležava ceo muzički svet. Posetioci će biti u prilici da slušaju ploče ovog genijalnog trubača, čija muzika nikada nije težila sterilnoj savršenosti. Ona je prihvatala slučajnost kao deo umetničkog procesa. Vetar koji odnese deo tona, udaljeni zvuk sirene ili kratko zadržavanje pažnje zbog prolaska ljudi – sve to nije nužno narušavanje muzike. To su podsetnici da se improvizacija događa u živom svetu. Možda upravo zato džez na otvorenom poseduje onu retku sposobnost da promeni način na koji doživljavamo grad - što je i svojevrsan moto ovog novog poglavlja u istoriji Novosadskog džez festivala. 

M. Stajić