POGLED NA BUDUĆNOST VLASTITE PROŠLOSTI Performansi Slavena Tolja i Dragana Vojvodića u okviru izložbe Intermedijaart u MSUV

Oba autora pristupaju rekontekstualizaciji svog prethodnog životnog i umetničkog iskustva prožetog snažnim uticajima društvenopolitičkog konteksta. 

Slaven Tolj (1964) svoj rad artikuliše u više polja umetnosti, uključujući performans, akcije, ambijentalne i site specific instalacije te objekte. Upotrebljava realni prostor, zatečene i pronađene predmete, ugrađujući u svoje radove vreme, često se služeći vlastitim telom. Njegova se umetnost uglavnom bavi društvenim temama, temama identiteta, prošlosti, ljudske ranjivosti, samoće, smrtnosti. Izlagao je na brojnim samostalnim i grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu. Osim kao umetnik, javnosti je poznat i kao kustos izložbi, suosnivač Art radionice Lazareti u Dubrovniku i Instituta za suvremenu umjetnost u Zagrebu, hrvatski kustos na Venecijanskom bijenalu likovne umetnosti 2005, nekadašnji direktor MMSU Rijeka i umetnički direktor projekta Rijeka 2020.

Dragan Vojvodić (1965) studije započinje na Akademiji likovnih umetnosti u Sarajevu, a diplomira na Akademiji umetnosti u Novom Sadu. U svom radu koristi različite medije, uključujući performans, umetničku akciju, instalacije, site-specific radove, video i fotografiju. Lično iskustvo egzila i nomadizma transponuje u umetnička dela, istražujući odnose prošlost–sadašnjost, lično–kolektivno i lokalno–globalno, kroz fenomene umetničkog izraza kao što su zvuk, svetlo i pokret. Izlagao je na brojnim samostalnim i grupnim izložbama u zemlji i inostranstvu, izvodio performanse na značajnim međunarodnim festivalima i u institucijama savremene umetnosti i učestvovao u brojnim međunarodnim rezidencijalnim programima, bijenalima i umetničkim projektima.

U performansu „Novi Sad - Branko Milinov” Slaven Tolj koristi metodologiju kontinuirane rekontekstualizacije sopstvene umetničke prakse, dokumentacije, ličnih predmeta, umetničkih radova drugih umetnika, amaterskih radova, kolekcije arheoloških iskopina, organskih biljnih i životinjskih ostataka, koje promišlja uvek na drugačiji način u odnosu na kontekst specifičnog mesta izvođenja. ,,Umetnik asocijativno, naizgled nasumično, trenutke iz vlastita života povezuje sa stvarnim ili zamišljenim događajima iz prošlosti i sadašnjosti – jer vreme, nakon suočavanja s teškim zdravstvenim izazovima, za Slavena Tolja postaje sve, osim linearno”, navodi kustoskinja Helena Puhar.

U performansu „Biografija” Dragan Vojvodić pak simbolično proživljava, istovremeno lično i kolektivno, traumatično iskustvo raspada bivše domovine. Tokom celog procesa raspada zemlje, umetnik je pojedinac u stalnoj potrazi za novim prostorom, koji postaje trajni okvir za njegov život i umetničku praksu. Upotrebljava školsku kartu Jugoslavije i građevinske terakot blokove kao simbolične elemente doma. Lično i kolektivno iskustvo sagledava i u kontekstu savremenog trenutka, u kojem se globalni sukobi reflektuju na lokalni nivo, izazivajući sećanja na proživljeno.

 “Vojvodić nastavlja da se bavi pitanjima slobode umetničkog istraživanja, fenomenima memorije, ličnog i kolektivnog identiteta, te odnosom umetnosti i postojećih druš̌tvenih vrednosti”, istakla je kustoskinja izložbe InterMediaArt dr Sanja Kojić Mladenov.

Performansi se organizuju u okviru saradnje Muzeja savremene umetnosti Vojvodine sa Malim likovnim salonom Kulturnog centra Novog Sada, gde će istog dana u 19 časova biti otvorena izložba Rat i mi. Kustosi izložbe su Slaven Tolj i Helena Puhar, a učestvuju umetnici i umetnice iz Dubrovnika: uz Slavena Tolja tu su i Ivana Pegan Baće, Ivona Vlašić, Pasko Burđelez, Mario Cvjetković, Vuk Ćosić i Sven Klobučar. Inače, izložba InterMediaArt, na kojoj je predstavljen dosadašnji rad Centra za intermedijsku i digitalnu umetnost MSUV, otvorena je za posetioce u do 1. marta 2026. godine.