DREVNI NAROD VISEĆIH KOVČEGA KONAČNO IDENTIFIKOVAN Genetičkom analizom Kinezi rešili ko je tako sahranjivao mrtve
Hiljadama godina jedna etnička grupa na području današnje jugozapadne Kine polagala je svoje mrtve u viseće kovčege postavljene na liticama, ali njihov identitet dugo je izmicao istraživačima.
Sada nova genetička studija otkriva da su ovu drevnu pogrebnu tradiciju praktikovali preci ljudi koji i danas žive u tom regionu.
Istraživači su takođe utvrdili genetičke veze između drevnih ljudi koji su upražnjavali tradiciju visećih kovčega – u kojoj su drveni kovčezi pričvršćivani za strme litice – i neolitskih („novo kameno doba“) zajednica koje su živele na obalama južne Kine i jugoistočne Azije.
Nalazi „pružaju dragocen uvid u genetičke, kulturne i istorijske korene ovog običaja sahranjivanja“, naveli su autori studije objavljene 20. novembra u časopisu Nature Communications.
Tokom poslednjih 30 godina istraživači su dokumentovali stotine lokaliteta s visećim kovčezima širom Kine i jugoistočne Azije. Istorijski izvori i usmena predanja navode da je iza te prakse stajala mala etnička grupa poznata kao narod Bo, ali su naučnici u ovoj studiji pribegli genetici kako bi konačno razrešili misteriju.
Nova genetička studija otkriva da su ovu drevnu pogrebnu tradiciju praktikovali preci ljudi koji i danas žive u tom regionu
Analizirana je DNK 11 osoba sa četiri lokaliteta u Kini, od kojih su neke živele pre više od 2.000 godina. Istraživanje je dopunjeno analizom ostataka četiri osobe iz drevnih debla-kovčega, pronađenih u pećini na severozapadu Tajlanda, od kojih najstariji datiraju pre 2.300 godina, kao i analizom 30 genoma savremenih ljudi poreklom od naroda Bo.
Rezultati pokazuju da su ljudi visećih kovčega, a samim tim i današnji narod Bo, genetski povezani sa grupama koje su živele pre 4.000 do 4.500 godina, u periodu neolita koji je u tom regionu trajao od oko 10.000. godine pre nove ere do oko 2000. godine pre nove ere.
Ko padne na zemlju, najsrećniji
Desetine lokaliteta sa visećim kovčezima nalaze se širom južne Kine i na Tajvanu, gde je ovaj način sahranjivanja nekada bio rasprostranjen. Međutim, ova praksa je prestala pre nekoliko stotina godina, tokom kineske dinastije Ming (1368–1644).
Jedan rani zapis iz doba dinastije Juan (1279–1368) beleži: „Kovčezi postavljeni visoko smatraju se povoljnim. Što su više postavljeni, to donose više sreće pokojniku. Oni čiji su kovčezi pali na zemlju smatrani su još srećnijima.“
Danas nekoliko hiljada potomaka naroda Bo živi u južnoj kineskoj provinciji Junan, gde su zvanično svrstani u etničku grupu Ji, iako imaju poseban jezik i tradiciju. Nekada je njihova kultura bila mnogo rasprostranjenija, obuhvatajući područja današnjeg Tajlanda, Laosa, Vijetnama i Tajvana. Čini se da je tradicija visećih kovčega nastala pre najmanje 3.400 godina u planinama Vuji u jugoistočnoj kineskoj provinciji Fuđijen.
Ostaci iz drevnih debla-kovčega na severozapadu Tajlanda pokazali su značajne genetske sličnosti sa ljudima sahranjenim u visećim kovčezima, što ukazuje na zajedničko poreklo. U Tajlandu su kovčezi pravljeni tako što bi se deblo drveta uzdužno raseklo na dva dela, jedna strana izdubila, a druga služila kao poklopac. Kovčezi su potom polagani u pećine, često na drvenim nosačima ili na visokim stenama.
Ovi nalazi, kao i dokazi sa drugih arheoloških lokaliteta u Aziji, ukazuju da su ljudi visećih kovčega bili ogranak drevnih naroda koji su govorili taj-kadai jezicima i koji su naseljavali veći deo južne Kine pre dominacije Han etničke grupe od oko prvog veka pre nove ere. Prema Univerzitetu Čulalongkorn u Tajlandu, drevni govornici taj-kadai jezika dali su ime savremenoj državi Tajland i preci su miliona ljudi koji nisu pripadnici Han naroda, naročito na jugu Kine.
I. R.
