MESTO UČENJA I SABRANJA Bogoslovija Svetog Arsenija jedno je od najlepših zdanja na centralnom karlovačkom trgu
Zgrada na centralnom trgu u Sremskim Karlovcima u kojoj se od 1967. godine nalazi Bogoslovija Svetog Arsenija, a tri godine ranije je u njoj počela da radi Bogoslovija Svetog Save iz Beograda, nije građena kao školski objekat.
Jedna je od najlepših u gradskom jezgru i podignuta je na početku 20. veka, u vreme patrijarha Georgija Brankovića za potrebe crkvene i manastirske administracije, saborskih zasedanja, mitropolijske biblioteke i crkvenog muzeja.
Krajem 20. veka ova ustanova nalazila se u starom zdanju koje je podigao Josif Rajačić 1856-1858. u blizini Saborne crkve, a iza sadašnjeg Patrijaršijskog dvora.
Podignuta za godinu dana
Palata Narodno-crkvenih fondova, ili Narodno-crkveni dom, kako su je zvali, podignuta je za samo godinu dana. U junu 1901. osveštani su joj temelji, a godinu kasnije završeno je njeno unutrašnje uređenje.
Projektant je bio arhitekta Vladimir Nikolić, koji je u to vreme iza sebe već imao dva autorska dela na centralnom karlovačkom trgu - Patrijaršijski dvor i zgradu Bogoslovskog seminara. Spada u red značajnijih njegovih arhitektonskih dela, za koje je sam, bez pomoći zaposlenih u svom ateljeu, uradio projekat.
Primer je eklektičke arhitekture, sa kojom se Nikolić dobro upoznao u gradovima srednje Evrope, posebno u Beču u kom je duže živeo.
Ima pet kupola, a glavna fasada na južnoj strani trga bogato je dekorisana kako bi istakla reprezentativnost ulaza.
Bogata dekoracija
Sadašnja svečana sala škole, zvala se ranije sabornica ili saborna dvorana, bogato je dekorisana. Već 1904. godine ukazala se potreba za izmenom unutrašnjosti pa je tako saborna dvorana tada dobila dve galerije koje i danas postoje.
U delu zgrade je do 2025. godine delovao Arhiv SANU, brinući od 1949. o svetovnoj i crkvenoj građi, a sada je u njemu samo ogranak Arhiva Srpske pravoslavne crkve. Spomen-soba, kao svedočanstvo trajanja bogoslovskog učilišta kroz vekove u Sremskim Karlovcima, formirana je 2021. godine u parteru. Na spratu postoji kapela posvećena Svetom Arseniju.
Projekat “Dvorci i velelepna zdanja Vojvodine – raskošni čuvari istorije“ realizuje Dnevnik Vojvodina press doo, a sufinansira Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama. Stavovi u podržanom projektu ne izražavaju nužno stavove organa koji je dodelio sredstva.
