Koliko domaćinstva u Srbiji plaćaju vodu i gde je najskuplja? Plaćate 60 dinara litru vode iz prodavnice, a 10 para za litar vode iz česme
Prošle godine je u Srbiji, u odnosu na 2024. godinu, za potrebe snabdevanja pitkom vodom bilo zahvaćeno više vode, ali je korisnicima isporučeno manje, podaci su Republičkog zavoda za statistiku.
Podaci kažu da je 2025. godini za potrebe snabdevanja pitkom vodom bilo zahvaćeno 711 miliona metara kubnih vode, što predstavlja 0,3 posto više vode u odnosu na godinu ranije. Uprkos tome, korisnicima je isporučeno 445 miliona metara kubnih vode, što je za 3,1 odsto manje od količine vode isporučene u 2024. godini.
A koliko košta voda koja se građanima isporučuje, vidljivo je iz podataka Udruženja vodovoda i kanalizacije, koje je u saradnji s Poslovnim udruženjem komunalnih preduzeća „Komdel” izradilo pregled cene vode. Na osnovu podataka iz 68 anketiranih gradova i opština, prosečna cena proizvodnje i distribucije vode za domaćinstva, bez PDV-a, iznosi 86,25 dinara za kubni metar, odnosno 0,086 dinara za litar.
PDV je 10 posto, sto znači da je kubik koji građani plaćaju oko 95 dinara, a litar 0,095 dinara. To znači da cena litra zdravstveno ispravne vode za piće ne premašuje 10 para čak i kada se na prosečnu cenu doda PDV. Dakle, vrednost vode koju vodovodi u Srbiji isporuče građanima tokom godine iznosi oko 430 milijardi dinara, što je oko 360 miliona evra.
Gubici
Gubici vode u 2025. godini iznosili su 266 miliona metara kubnih. Od ukupno zahvaćene vode – 711 miliona metara kubnih, 61,2 odsto su podzemna i izvorska voda, 28,6 odsto je iz vodotokova, a 10,1 odsto je vode iz jezera i akumulacija.
Dužina vodovodne mreže u 2025. godini iznosila je 50.912 kilometara, što je 0,5 posto više u odnosu na prethodnu godinu.
Prosečna potrošnja vode u domaćinstvima je od 360 do 520 litara na dan, odnosno imeđu 10 i 16 kubika mesečno. Potrošnja zavisi od niza faktora: članova domaćinstva, broja kućnih aparata, da li je domaćinstvo u urbanoj sredini ili ne, odnosa prema vodi kao resursu... Prosečna potrošnja vode tokom meseca domaćinstvo košta između 1.000 i 1.550 dinara, uz obračunat PDV.
To su prosečni iznosi i prosečne potrošnje, ali ima sredina u kojima su cene više, recimo u Kikindi, Lazarevcu, Odžacima, Srbobranu, Lajkovcu, gde je cena kubnog metra vode, bez PDV-a, viša od 100 dinara. Ima i područja u kojima korisnici plaćaju znatno nižu cenu vode. U Prijepolju hiljadu litara isporučene vode domaćinstva plaćaju 46 dinara, a ista količina u Boljevcu, Bosilegradu, Ivanjici, Kladovu, Kovinu, Kruševcu, Ražnju, Valjevu, Svrljigu, Šapcu, Titelu i Trgovištu košta manje od 70 dinara.
Kada se cene vode koja se toči na česmi i koju pije naveći broj građana uporedi s cenom vode iz prodavnice, jasno je da je cena one na česmi znatno niža. Razlika u korist česmuše je ogromna, čak i kad se u radnji kupi najpovoljnija voda. Litarsko pakovanje obične vode, najčešće označene kao izvorska, s velikih dubina, izuzetnih kvaliteta i sastava, košta oko 60 dinara, a za litar takve vode u najpovoljnijoj varijanti – pakovanju od šest litara – treba izdvojiti oko 20 dinara.
