TIHA PRETNJA POSLE MENOPAUZE: Ovaj simptom koji može biti prvi znak karcinoma endometrijuma INOVATIVNE TERAPIJE DONOSE NADU

Reč je o bolesti koja se najčešće javlja kod žena u postmenopauzi, često udružena sa komorbiditetima poput gojaznosti, dijabetesa i kardiovaskularnih oboljenja, što dodatno komplikuje lečenje.

Iako se karcinom endometrijuma u velikom broju slučajeva može otkriti u ranom stadijumu zahvaljujući karakterističnim simptomima, poput neuobičajenog vaginalnog krvarenja, krvarenja nakon menopauze, produžene ili obilne menstruacije, kao i bolova u donjem delu stomaka, određeni broj pacijentkinja dijagnozu dobija tek kada se bolest proširi van materice.

Tada mogućnosti lečenja postaju ograničenije, a prognoza znatno nepovoljnija. Podaci pokazuju da kod metastatske bolesti svega oko 20 odsto pacijentkinja doživi pet godina od postavljanja dijagnoze.

– Osnov porasta karcinoma endometrijuma leži u činjenici da se ovo oboljenje najčešće dijagnostikuje u starijoj životnoj dobi, odnosno u postmenopauzalnom periodu. Kako se životni vek produžava, raste i broj žena koje ulaze u period života u kojem je rizik za razvoj bolesti veći, iako ne treba zanemariti ni mlađe žene kod kojih postoje određeni faktori rizika. U Srbiji je takođe prisutan trend porasta broja obolelih, pa je broj novodijagnostikovanih slučajeva porastao sa 931 u 2023. godini na 1.042 u 2024. godini. Važno je naglasiti da je postmenopauzalno krvarenje najznačajniji simptom bolesti, zbog čega se karcinom endometrijuma često otkriva u ranom stadijumu, kada petogodišnje preživljavanje iznosi oko 90 odsto. Problem predstavljaju uznapredovali i metastatski karcinomi, kod kojih petogodišnje preživljavanje pada na oko 17 odsto. Upravo zato značaj imaju nova saznanja o molekularnim karakteristikama tumora i primena savremenih terapijskih pristupa, uključujući kombinaciju hemioterapije i imunoterapije, koja je donela značajan napredak u lečenju pacijentkinja sa uznapredovalom bolešću – objašnjava prof. dr Aljoša Mandić iz Instituta za onkologiju Vojvodine.

Kod metastatske bolesti svega oko 20 odsto pacijentkinja doživi pet godina od postavljanja dijagnoze

Poslednjih godina sve veći značaj dobija molekularna karakterizacija tumora, koja omogućava bolje razumevanje biologije bolesti i izbor terapije prilagođene karakteristikama svakog pojedinačnog tumora.

Zato molekularno testiranje postaje važan deo savremenog pristupa lečenju karcinoma endometrijuma. Dostupnost inovativnih terapijskih opcija, uključujući imunoterapiju i druge ciljane pristupe, donosi novu perspektivu za žene sa uznapredovalim karcinomom endometrijuma.

Molekularna dijagnostika danas je neizostavan deo savremene kliničke prakse

Ove terapije imaju potencijal da produže preživljavanje i poboljšaju kvalitet života pacijentkinja, predstavljajući značajan korak napred u lečenju bolesti koja je doskoro imala veoma ograničene terapijske mogućnosti.

– Poslednjih godina značajno je promenjen način na koji posmatramo i lečimo karcinom endometrijuma. Nekada su stadijum bolesti i histološki tip tumora bili ključni za donošenje terapijskih odluka, dok danas sve važniju ulogu imaju molekularne karakteristike tumora, koje omogućavaju precizniju procenu prognoze i izbor najefikasnijeg lečenja za svaku pacijentkinju. Posebno značajan napredak ostvaren je u oblasti imunoterapije. Velike međunarodne studije pokazale su da dodavanje imunoterapije standardnoj hemioterapiji može značajno produžiti period bez progresije bolesti, a kod određenog broja pacijentkinja omogućiti dugotrajnu kontrolu bolesti koja do pre nekoliko godina nije bila moguća. Zbog toga je molekularna dijagnostika danas neizostavan deo savremene kliničke prakse. Era personalizovane medicine u karcinomu endometrijuma već je počela i sve više se udaljavamo od pristupa „jedna terapija za sve”, sa ciljem da svaka pacijentkinja dobije lečenje prilagođeno biologiji svog tumora i najveću moguću šansu za uspešan ishod – objašnjava dr Marijana Milović Kovačević iz Instituta za onkologiju i radiologiju Srbije.

LJ. Petrović