VAŽNA PROMENA ZA MAJKE U SRBIJI Poseban staž i za žene sa jednim i dvoje dece EVO OD KADA POČINJE DA SE PRIMENJUJE
Majkama koje su rodile jedno ili dvoje dece od 1. januara 2032. godine trebalo bi da se priznaje poseban staž po osnovu materinstva.
Za jedno dete predviđeno je šest meseci posebnog staža, dok bi majkama sa dvoje dece pripadala jedna godina.
Prema važećim propisima, ženama koje su rodile treće dete već se priznaju dve godine posebnog staža. Od 2032. godine to pravo proširuje se i na majke koje imaju jedno ili dvoje dece.
Šta zapravo znači poseban staž?
Poseban staž ne treba mešati sa stažom osiguranja. To je važno jer priznavanje ovog staža samo po sebi ne znači da žena stiče uslov za raniji odlazak u penziju.
Prilikom utvrđivanja uslova za ostvarivanje prava na penziju računa se staž osiguranja, dok poseban staž utiče na obim, odnosno visinu penzijskog prava.
Drugim rečima, dodatni staž po osnovu materinstva ne znači da će žena moći da ode u penziju šest meseci ili godinu dana ranije.
Koliko posebnog staža pripada majkama?
Prema odredbama Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, od 1. januara 2032. godine predviđeno je:
majci koja je rodila jedno dete – šest meseci posebnog staža;
majci koja je rodila dvoje dece – jedna godina posebnog staža;
majci koja je rodila treće dete – dve godine posebnog staža.
Odredba koja se odnosi na jedno i dvoje dece doneta je ranije, ali je propisano da njena primena počinje 1. januara 2032. godine.
Važno za majke čija su deca već rođena
Ovo pravo nije ograničeno samo na žene koje će decu roditi nakon 1. januara 2032. godine.
Prema objašnjenjima o primeni ove zakonske odredbe, pravo bi trebalo da mogu da ostvare i majke čija su deca rođena ranije, ukoliko ispunjavaju zakonom propisane uslove.
Zahtev za priznavanje posebnog staža za jedno ili dvoje dece, međutim, ne može se podneti pre početka primene odredbe, odnosno pre 1. januara 2032. godine.
Poseban staž ne znači raniji odlazak u penziju
Jedna od najčešćih zabuna jeste to što se ova mera naziva „dodatnim stažom“, pa se može steći utisak da majke time stiču mogućnost da ranije odu u penziju.
To nije slučaj.
Poseban staž nije isto što i staž osiguranja, jer nije reč o vremenu provedenom na radu za koje su plaćeni doprinosi. On se, međutim, uzima u obzir prilikom određivanja visine penzijskog prava.
Zato će konkretan efekat ovog prava zavisiti od individualne situacije svake žene, njenog staža osiguranja i ostalih elemenata koji ulaze u obračun penzije.
Za majke koje imaju jedno ili dvoje dece najvažniji datum je 1. januar 2032. godine, kada počinje primena odredbe o priznavanju posebnog staža po osnovu rođenja deteta.
