OTVORENA IZLOŽBA O SVETOZARU MILETIĆU U BIBLIOTECI SANU Kakvi su bili život i priključenija velikog srpskog tribuna?

Izloženi su odabrani dokumenti, fotografije, knjige i druge arhivalije iz zbirki SANU, koje svedoče o životu jednog od najznačajnijih političkih vođa Srba u Austrougarskoj, advokata, novinara i gradonačelnika Novog Sada, te osnivača i vođe Srpske narodne slobodoumne stranke. Kao istaknuti borac za građanska i nacionalna prava, ostavio je snažan trag u političkom i kulturnom životu Srba u 19. veku.

Dva puta je tamničen zbog „podrivanja državnog poretka i delovanja protiv interesa Ugarske, navodno podstičući pobunu”. Godine 1878. osuđen je čak na višegodišnju robiju. U zatvoru je proveo oko tri godine, a usled teških uslova zdravlje mu je ozbiljno narušeno. Zbog bolesti je pomilovan i pušten 1879, ali se nikada nije potpuno oporavio. Miletić je sahranjen u porodičnoj grobnici na Uspenskom groblju, a  Novi Sad mu se odužio podizanjem impozantnog spomenika na Trgu slobode 1939. godine, čiji je autor Ivan Meštrović.

Pre ravno vek objavljen je i poseban broj Letopisa Matice  srpske – Spomenica  Svetozaru Miletiću u kojoj su sabrani brojni zapisi velikog narodnog tribuna i o njemu. Između ostalog, Spomenica donosi Miletićev tekst iz 1864, objavljen u Srbskom Dnevniku, povodom prve skupštine Matice srpske u Novom Sadu po njenom preseljenju iz Pešte. 

„Mi imamo tri glavne potrebe narodne, za koje sredstva nabavljagi moramo, imamo potrebu, da se osnuje u sredini našoj zavedenje, u kom bi se pravno-političke, po mogućstvu i filološko-istorijske nauke na srpskom jeziku predavale, i to i stvari, i naroda, i jezika našeg radi, s tim ćemo dobiti boljih naučenika srpskih; imamo potrebu da se književnost srpska potpomogne i održi, s tim će se obrazovanost celog naroda unaprediti, i oni bolji naučenici srpski dobiće više polja za radnju svoju: imamo potrebu, da narod naš ima onaku školu života pred očima, kao što je drugi narodi u predstavljanju poetičnih umotvorina svojih i stranih vrstnih ljudi imajy – prvo zovemo Pravnom Akademijom, drugo Maticom Srpskom, treće Pozorištem Narodnim”, pisao je Miletić .

Inače, nije zgoreg podsetiti na to da od otvaranja renovirane Biblioteke SANU marta 2017. godine ona postavlja kamerne izložbe sa građom iz svojih zbirki. Izložbe se organizuju povodom jubilarnih godišnjica rođenja članova Društva srpske slovesnosti, Srpskog učenog društva, Srpske kraljevske akademije i Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU), kao i povodom značajnih jubileja iz srpske nauke i kulture. 

Izložbu će publika moći da je pogleda do 28. avgusta, saopštili su organizatori. Izložbe u Biblioteci SANU otvorene su za posetioce radnim danima od 8 do 16 časova.                 

M. S.