SAMODOPRINOSOM ZA BAVLJENJE (FIZIČKOM) KULTUROM DO SPENS-a Simbol i spona Novog Sada

Naime, na mestu nekadašnje mini-industrijske zone, koja je bila smeštena tik između fudbalskog stadiona i Osnovnog suda, 20. maja 1979. godine počeo je da se gradi SPC „Vojvodina”, a nakon dve godine ubrzane izgradnje objekta ovaj simbol Novog Sada postao je domaćin najpre velikog sportskog takmičenja a potom i dom svih sportova i prostor u kom su građani išli na posao, ali i provodili dokolicu.

Premda je Novi Sad trebalo da bude domaćin svetskog prvenstva u stonom tenisu 1983. godine, odustajanja Narodne Republike Kine da bude organizator 1981, uslovilo je promenu u dinamici izgradnje, zbog čega je Centar morao da bude osposobljen za takmičenje dve godine pre predviđenog roka.

U vreme kada se gradilo najveće stambeno naselje u Novom Sadu – Liman, nastala je i ideja o izgradnji multufunkcionalnog objekta koji bi povezivao sam centar grada sa novim naseljem i kampusom Univerziteta. Inicijativa je potekla od Opštinske konferencije Saveza socijalističke omladine i Opštinskog saveza za fizičku kulturu, a dobila je punu podršku među zaposlenima i građanima Novog Sada, te ne čudi što je Spens izgrađen pretežno od samodoprinosa (70,8 odsto), dok je ostatak finansirala Samoupravna interesna zajednica (SIZ – 7,73 odsto), Lutrija Vojvodine (18,67 odsto) i država (2,8 procenata).

Na raspisanom konkursu za idejno rešenje objekta prihvaćen je projekat Instituta za urbanizam Arhitektonskog fakulteta u Sarajevu, a projektanti su bili Živorad Janković i Branko Bulić. Izvođač radova bio je novosadski „Neimar”.

Inače, izgradnja objekta predviđena je pre svega još Generalnim planom grada 1950. godine, a koji je rađen u Republičkom urbanističkom zavodu u Beogradu, dok se spominjao i u Generalnim planovima grada iz 1963, 1974, 1985, 1994. i 2000. godine.

Kako objekat ima modelarnu strukturu, što omogućava da se delovi sukcesivno dodaju, potpuni završetak izgradnje Spensa bio je 1990. godine, kada je i zatvoreni bazen najzad pušten u rad.
„Javno preduzeće se osniva radi ostvarenja interesa i potrebe grada da ima sportske dvorane, dvorane za priredbe i manifestacije, da ima bazene i klizališta, da time nudi i obezbeđuje svojim građanima i posetiocima odgovarajući standard i sadržaj zdravog života u najširem smislu, a koje se finansiraju simbiozom lepog i korisnog sa tržištem – tako što zakup poslovnog prostora, radi tercijalnih delatnosti u supermodernom ambijentu, obezbeđuje osnovni kapital za održavanje objekta i obrtna sredstva za ostale delatnosti”, navodilo se u Predlogu odluke o osnivanju JP Sportski i poslovni centar „Vojvodina”.

Fotografija koja se nalazi uz ovaj tekst napravljena je oko 1980. godine, dok se Spens još uvek gradio, a u kadru se mogu razaznati deo stadiona, sud i početak Radničke ulice sa svojim prepoznatljivim drvoredima koprivića.

Danas je Spens prostor u kom se organizuju razna sportska, kulturna, umetnička, gastronomska i druga dešavanja, međutim ovaj prostor za svog postojanja nije imao samo pomenutu funkciju. Međutim, tokom devedesetih godina, prilikom operacije „Oluja”, prostor Spensa bio je pretvoren u prihvatni centar za izbegle Srbe iz Hrvatske.

L. Radlovački
Foto: Stare fotografije Novog Sada i arhiva „Dnevnika”

Projekat „Kako je rastao Novi Sad – grad koji je oblikovalo vreme“ realizuje Dnevnik Vojvodina Press, a sufinansira Grad Novi Sad – Gradska uprava za kulturu. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.