VODICA IZ VREMENA VASILIJA KONSTANTINOVIĆA NADOMAK INĐIJE DANAS MANASTIR Crkvicu svetog Marka iz parloga iščupali Đoko i Persa Obradov
Na pomalo neočekivanom mestu, nedaleko od auto-puta E-75 i autlet parka u Inđiji, ili kako bi rekao karlovački prota i hroničar Vasilije Konstantinović u svojoj knjizi „Blago Srema“, na „po sata od sela Novih Karlovaca“, okružen nepreglednom ravnicom i njivama pod različitim usevima, kao duhovna oaza od 2011. godine nalazi se manastir posvećen Svetom apostolu i jevanđelisti Marku.
Široj javnosti to je manje poznat podatak, ali ljudima iz okoline odluka tadašnjeg episkopa, a sadašnjeg mitropolita sremskog Vasilija o proglašenju tamošnje „vodice“ – crkvice sazidane kod izvorišta čudotvorne vode, verovatno je bio logičan sled događaja čiji početak se po predanju i zapisu prote Konstantinovića može smestiti u prvu polovinu 19. veka.
– Početak ovog svetog mesta vezuje se za čudesno isceljenje dečaka Marka iz Krčedina na izvoru u ataru sela Novi Karlovci, koji je tekao od davnina – priča nastojatelj manastira Svetog Marka jeromonah Damaskin. – Na izvoru se slepi dečak umio i po svedočenjima ljudi, on je progledao. Takva mesta se odmah predaju crkvi da služe za telesno i duhovno okrepljenje ljudi. Pored izvora podignuta je mala crkva, kakvu zovemo vodica i posvećena je Svetom apostolu Marku. Sagradio ju je 1883. godine lokalni sveštenik Aleksandar Jovanović sa svojim meštanima i posvetio pokojnoj supruzi Persidi. U njoj se nekoliko puta godišnje služilo, ali tokom i posle Drugog svetskog rata i ujdurme našeg naroda pod komunizmom, vodica je zapostavljena i decenijama je ličila na ruinu. Dolazila su ovde deca na izlete, ali mnogo više čobani s ovcama, pa čak i ljudi koji su se u njoj skrivali od zakona. Pričalo se da su se kartali u crkvi skrnaveći tako svetinju.
Litija od Sasa do čudotvorne vode
Pišući o poznatijim izvorima u Sremu Vasilije Konstantinović u svom delu iz 1893. spominje Markovu vodicu kod Sasa ili Novih Karlovaca i navodi predanje koje se i danas prenosi o slepom dečaku od rođenja iz Krčedina koji je progledao umivši se njome. Beleži da se taj slučaj dogodio „od prilike početkom četvrte desetine ovoga veka“, odnosno 19. stoleća na Markovdan. U znak zahvalnosti dečak je doneo i ostavio na izvor-vodi ikonu svetog Marka. Vest o ovom čudu brzo se proširila okolinom i ljudi su se rado i sve više okupljali oko nje. Sasanski sveštenici videvši to, na Markovdan bi u litiji iz svoje crkve odlazili do izvora, a kako je broj ljudi iz Sasa i okoline iz godine u godinu bivao sve veći, služili su na taj dan pod šatorom liturgiju, sve dok pop Aleksandar Jovanović 1883. nije sagradio crkvu na tom zemljištu koje je porodica T. Lukača poklonila. Sledeće godine crkvu je osveštao patrijarh German Anđelić, a pop Šandor, kako piše Konstantinović, ostavio je i izvesnu sumu radi opravke crkve.
Preokret u istoriji ove vodice počeo je 2006. godine kada bračni par Đoko i Persida Obradov iz Inđije dolaze na to sveto mesto u želji da ga urede, očiste i privedu svrsi. Po rečima oca Damaskina, koji je za nastojatelja svetinje postavljen 2015. godine, njih dvoje nisu to učinili iz nužde nego iz ljubavi.
– Persida se iz Bosne kao dete sa roditeljima doselila u ove krajeve. Sa školom je u to vreme dolazila na vodicu i zavolela ovo mesto. Tu ljubav prenela je i na svog supruga. Velika je njihova uloga i podvig u obnavljanju svetinje – objašnjava otac Damaskin.
Sopstvenim trudom i uz pomoć drugih polako su obnavljali i udahnjivali život u oronulu i zapuštenu svetinju. Sagradili su i manji obejkat kao manastirski konak. Od proglašenja za ženski manastir nekadašnja vodica počinje tako i da funkcioniše. U međuvremenu se Persida zamonašila dobivši ime Emilija. Nakon Emilijinog upokojenja to je učinio i Đoko, koji je na monašenju dobio ime Emilijan. Danas je on deo monaške porodice, i dalje, iako u 83. godini, pomaže i doprinosi svetinji.
Sa dolaskom oca Damaskina uvedena su svakodnevna bogosluženja. Godinu po njegovom postavljenju za nastojatelja, počinje gradnja velikog konaka, u koji se monaška zajednica useljava tri godine kasnije.
Kombi kao privremeni smeštaj
Kao pokretač obnove crkvice vođena verom u Boga i željom da iza sebe ostavi neko dobro delo koje će biti primer i drugima, Persida Obradov, potonja monahinja Emilija, govorila je često za medije o tom svom postupku. U jednoj od TV emisija rekla je da je u trenutku kada su se upustili u taj poduhvat oko crkve bila džungla, a unutrašnjost bogomolje u vrlo lošem stanju. Govorila je da je božija volja bila da se obnovi crkvica i da su sve poteškoće na tom putu zbog toga upeli da savladaju. Prve godine su da ne bi svakodnevno dolazili biciklima iz Iđije, ona i muž boravili u kombiju, koji nije bio u voznom stanju i služio im je kao limeni šator. Kada je zima „stisla“, povukli su se u svoj dom, obilazeći bogomolju povremeno, da bi od februara 2007. bili stalno u vodici udahnjujući ponovo život u nju.
– Njih dvoje privukli su mnogo ljudi svojim velikim trudom za ovu svetinju – kaže nastojatelj manastira. – Kada sam ja došao to je već bilo lepo uređeno mesto. Korak po korak, božijim blagodarenjem pojavilo se nekoliko dobrotvora sa kojima smo pokrenuli zidanje nove crkve, odnosno uređenje i dogradnju stare sa kojom ćemo dobiti mnogo veći prostor. Izgradnja je počela 2024. godine i ovih dana se završavaju grubi radovi. Ako Bog da, do kraja godine bi mogla spolja da bude završena, a unutra osposobljena za bogosluženja u nekom periodu dogodine. Biće to reprezentativna građevina u službi hrišćanske misije, slavopoju gospodu i svetiteljima. Nadamo se da će crkva za koju godinu biti kompletno gotova, a do tad služimo u zimskoj kapeli koja se nalazi na prvom spratu konaka.
Otac Damaskin kaže da u manastir dolaze ljudi sa svih strana. Za to je napominje zaslužna i dobra lokacija, koju naziva najperspektivnijim delom države, na putu između Beograda i Novog Sada, blizu auto-puta. Bogosluželja su uvek dobro posećena, zato se svetinja i proširuje da bi mogla sve da primi, naročito na praznik Sabor Svetog apostola Marka 8. maja.
Projekat „Crkve i manastiri Vojvodine – tradicija zajedništva i tolerancije“ realizuje Dnevnik Vojvodina Press, a sufinansira Ministarstvo informisanja i telekomunikacija. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.