SIDI LARBI ŠERKAUJI STIŽE U NOVI SAD Balet SNP-a priprema predstavu jednog od NAJPOZNATIJIH KOREOGRAFA našeg vremena! AJA JUNG: Ovo je projekat koji dugo i brižljivo pripremamo

U pitanju je Sidi Larbi Šerkauji, aktuelni direktor Baleta u Ženevi, i svestrani umetnik koji se u nekoliko navrata predstavio domaćoj publici kao gost Beogradskog festivala igre.  Premijera njegovog komada FALL za preko 30 igrača, očekuje se polovinom oktobra. Muziku potpisuje Arvo Pert, kostime Kimije Nakano, a dizajn scene i rasvetu, Fabijana Pikoli.

Ovo je projekat koji dugo i brižljivo pripremamo. Reč je o kompleksnom komadu savremene igre koji je originalno kreiran za Balet Monte Karla, a zatim u kraćim verzijama izvođen od strane Kraljevskog flamanskog baleta i holandskog Introdansa. 

Sidi Larbi Šerkauji se sada vraća izvornom delu, sa određenim intervencijama i proširenim ansamblom pred koji postavlja velike izazove. Reč je o neverovatnom repertoarskom iskoraku, ne samo u okviru baleta i umetničke igre u Srbiji, već i u okvirima kompletne domaće pozorišne produkcije. Sa velikom odgovornošću smo pristupili pripremama. Sada je red na naše umetnike i na brojne asistente slavnog Šerkaujia. Za svega nekoliko dana, počinjemo sa radom u baletskoj sali. Zahvalna sam Pokrajinskoj Vladi na podršci i poverenju, rekla nam je Aja Jung.

Sidi Larbi Šerkauji se ne može opisati jednim zanimanjem, jer on je: koreograf, operski reditelj, igrač, kompozitor, pijanista, slikar… Umetnik koji stvara kroz različite discipline i medije, uključujući film, brodvejske mjuzikle, muzičke spotove, operu, muzejske postavke i umetničke projekte namanjene najširoj zajednici. Današnji direktor Baleta Velikog teatra u Ženevi prvi put je privukao pažnju kao virtuozan izvođač umetničke igre, a zatim i kao izuzetno plodan koreograf, sa retkom sposobnošću da stvara potpuno zaokružene umetničke svetove u kojima se pokret, muzika i prostor stapaju u jedinstvenu celinu.

Dok je bio umetnički direktor savremene kompanije Eastman, koju je osnovao 2010. godine, kao i pridruženi umetnik londonskog Sadlers Velsa i Nacionalnog teatra Bretanje u Renu, Šerkauji je od 2015. do 2022. godine obavljao i funkciju umetničkog direktora Kraljevskog flamanskog baleta. Njegov rad sa baletskim ansamblima započeo je više od petnaest godina ranije, kada ga je Žan-Kristof Majo pozvao da za Balet Monte Karla kreira predstavu In Memoriam (2004). Iz te saradnje nastali su i Mea Culpa (2006), snažno promišljanje kolonijalnog nasleđa, kao i Memento Mori (2017), meditacija o prolaznosti i smrti.

Među njegovim najznačajnijim baletskim ostvarenjima nalaze se Daleko (2005) za Balet Velikog teatra u Ženevi, Kraj (2006) za Kulberg balet, Šumski čovek (2006) za Kraljevski danski balet, Lavirint (2011) za Holandski nacionalni balet, Bolero(2013) za Balet pariske Opere u saradnji sa Damijanom Žaleom i Marinom Abramović, Žar ptica (2015) za Štutgartski balet, Meduza (2019) za Kraljevski balet u Londonu i Položen u zemlju (2021) za Engleski nacionalni balet. Kao umetnički direktor Kraljevskog flamanskog baleta stvorio je i predstave Jesen (2015), Izložba (2016) i Rekvijem (2017). Radio je i sa nekim od najpoznatijih baletskih umetnika današnjice, među kojima su Natalija Osipova, Karlos Akosta, Mari-Anjes Žijo i Frideman Fogel.

Sa operom se prvi put susreo radeći koreografiju za Vagnerov ciklus Prsten Nibelunga (2010–2013), u režiji Gaja Kasijersa u Teatru milanske Skale. Kao operski reditelj debitovao je predstavom Ratni rekvijem (2014) čiji su autori Nikolas Lens i Nik Kejv. Nakon toga je režirao Galantne Indije Žan-Filipa Ramoa, Alkestu Kristofa Vilibalda Gluka, Hanjo Tošija Hosokave, Silu istine Filipa Glasa, Debisijevu operu Peleas i Melisanda, kao i Mocartovog Idomenea.

Njegova povezanost sa baletom i operom dovela je do nekih od najznačajnijih ostvarenja, ali i do saradnji sa vodećim vizuelnim umetnicima poput Marine Abramović, Aminea Amhareša, Hansa Op de Beka i Čiharu Šiote, modnim dizajnerima kao što su Hedi Slimane, Karl Lagerfeld, Rikardo Tiši, Drajs Van Noten i Juma Nakazato, kao i brojnim muzičarima.

Njegove predstave savremene umetničke igre izvođene su širom sveta još od nagrađivanog prvenca Rien de Rien (2000), preko predstava Foi (2003), Origine (2008), Fractus V (2015), Nomad (2019), Vlaemsch (chez moi) (2022), pa sve do Ihsane(2024). Njegova neprestana radoznalost prema različitim tradicijama pokreta dovela je do izuzetnih međunarodnih saradnji, među kojima su zero degrees (2005) sa Akramom Kanom, Sutra (2008) sa monasima Šaolin hrama iz Kine, Dunas (2009) sa flamenko umetnicom Marijom Pahes, Play(2011) sa Šantalom Šivalingapom, Session (2019) sa irskim izvođačem Kolinom Danom i an Accident / a Life (2024) sa Markom Bruom.

Poslednjih godina sve više radi i na filmu, u pozorištu i popularnoj muzici. Sa rediteljem Džoom Rajtom sarađivao je na filmovima Ana Karenjina (2012) i Sirano (2022), kao i na pozorišnoj adaptaciji Jedna sezona u Kongu (2013). Koreografisao je i Šekspirovog Hamleta u režiji Lindzi Tarner u londonskom Barbikanu, režirao predstavu Pluto (2015) zasnovanu na istoimenoj mangi, kao i Evangelion Beyond (2023).

Od 2010. godine sarađuje sa Bijonse na njenim muzičkim spotovima i koncertnim nastupima, počevši od nastupa na dodeli Gremi nagrada 2017. godine, pa sve do spota za pesmu Spirit iz 2019. godine. Iste godine debitovao je na Brodveju kao koreograf mjuzikla Jagged Little Pill, za koji je nominovan za nagradu Toni za najbolju koreografiju, postavši prvi belgijski umetnik kome je to pošlo za rukom. Bio je i direktor pokreta u obnovljenoj produkciji rok-opere Starmania (2022), nagrađenoj brojnim francuskim priznanjima. Među njegovim novijim projektima nalazi se i koreografija nekoliko numera na Madoninoj turneji CELEBRATION, uključujući Like a Prayer i Holiday, kao i njen spektakularni nastup na Tajms skveru u Njujorku 2026. godine povodom albuma Confessions II.

Brojne nagrade potvrđuju širinu njegovog umetničkog delovanja. Dobitnik je dve Nagrade Olivije, tri Tanz nargade, Nagrade Đirardilo, Nagrade Jakobs Pilou, nagrade Ultima koju dodeljuje Vlade Flandrije i Kairos nagrade za doprinos umetnosti i kulturi. Za koreografiju filma Ana Karenjina osvojio je Fred i Adel Aster nagradu, često nazivanu „Oskarom za umetničku igru na filmu“. Unesko ga je 2011. godine proglasio „mladim umetnikom za međukulturni dijalog između arapskog sveta i Zapada“. Među novijim priznanjima izdvajaju se Fedora–Van Cleefs nagrada za balet (Nevidljivi gradovi), MTV Video Music Awards nominacija za spot Apeshit Bijonse i Džej-Zija, kao i činjenica da mu je 2024. godine NJ.K.V. Belgije dodelio plemićku titulu barona, čime je postao prvi belgijski baron severnoafričkog porekla.

U Srbiji su sa uspehom izvedeni njegovi komadi In Memoriam, Faun, Milonga i Fraktus V, i to u okviru različitih edicija Beogradskog festivala igre. Takođe, njegov komad Sutra, otvorio je jedno izdanje Bitefa u selekciji Jovana Ćirilova.